Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 99

रैभ्य उवाच । कुरूपतां व्रज क्षिप्रं या त्वं सौंदर्यगर्विता । समागता तपोविघ्नहेतवे मम सन्निधौ

raibhya uvāca | kurūpatāṃ vraja kṣipraṃ yā tvaṃ sauṃdaryagarvitā | samāgatā tapovighnahetave mama sannidhau

Raibhya berkata: “Pergilah segera kepada keburukan rupa, wahai yang bermegah dengan kecantikanmu, kerana engkau datang ke hadapanku sebagai sebab yang menghalangi tapa-brata pertapaanku.”

रैभ्यःRaibhya
रैभ्यः:
Karta (Speaker/Subject)
TypeNoun
Rootरैभ्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वक्तृ-निर्देशः
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Main verb)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन
कुरूपताम्ugliness
कुरूपताम्:
Karma (Object/Goal)
TypeNoun
Rootकुरूपता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
व्रजgo, attain
व्रज:
Kriya (Command)
TypeVerb
Rootव्रज् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यम-पुरुष, एकवचन
क्षिप्रम्quickly
क्षिप्रम्:
Kriya-visheshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootक्षिप्र (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण अव्यय (adverb)
याwho
या:
Karta (Subject of relative clause)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धबोधक (relative pronoun)
त्वम्you
त्वम्:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formउत्तमपुरुष-सर्वनाम, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सौंदर्यगर्विताproud of beauty
सौंदर्यगर्विता:
Karta (Subject-qualifier)
TypeAdjective
Rootसौंदर्य + गर्वित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (त्वम्); तृतीया-अर्थे तत्पुरुषः—‘सौंदर्येण गर्विता’
समागताhaving come
समागता:
Karta (Subject-qualifier)
TypeVerb
Rootसम्-आ-गम् (धातु)
Formक्त-प्रत्यय (Past passive participle used actively), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘आगता’
तपोविघ्नहेतवेfor the purpose of obstructing penance
तपोविघ्नहेतवे:
Sampradana (Purpose/Dative)
TypeNoun
Rootतपस् + विघ्न + हेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative), एकवचन; समासः (तपसः विघ्नः—तपोविघ्नः; तस्य हेतुः)
ममmy
मम:
Sambandha (Possessor)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन; सर्वनाम
सन्निधौin (my) presence
सन्निधौ:
Adhikarana (Location)
TypeNoun
Rootसन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

Raibhya (sage)

Tirtha: Ayodhyā-kṣetra (Raibhya-āśrama episode)

Type: kshetra

Scene: Raibhya Ṛṣi pronounces a curse: his hand raised, face stern; the maiden’s proud posture begins to falter as the word ‘kurūpatā’ (ugliness) is declared; hermitage flora frames the moral drama.

R
Raibhya
U
Urvāśī

FAQs

Pride in beauty and intentional disturbance of tapas are portrayed as adharma; spiritual discipline demands restraint and reverence toward sages.

Ayodhyā is the setting; the specific tīrtha that restores her state is named in the subsequent verses.

None here; the verse is a direct imprecation (śāpa) that leads to a later prescribed tīrtha-snān.