Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Vishnu Khanda, Shloka 3

अगस्त्य उवाच । शृणु द्विज कथामेतां सावधानेंद्रियः स्वयम् । विश्वामित्रो मुनिश्रेष्ठः स दिव्यज्ञानलोचनः

agastya uvāca | śṛṇu dvija kathāmetāṃ sāvadhāneṃdriyaḥ svayam | viśvāmitro muniśreṣṭhaḥ sa divyajñānalocanaḥ

Agastya bersabda: Dengarlah, wahai yang dua kali lahir, kisah ini dengan pancaindera yang berjaga. Viśvāmitra—terbaik antara para resi—memiliki mata pengetahuan ilahi.

अगस्त्यःAgastya
अगस्त्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअगस्त्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वच् (धातु)
Formलिट्-लकार (परोक्षभूत/परिपूर्णभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
शृणुlisten
शृणु:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√श्रु (धातु)
Formलोट्-लकार (आज्ञार्थ), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
द्विजO twice-born (brahmin)
द्विज:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन विभक्ति, एकवचन
कथाम्story
कथाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकथा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन
एताम्this
एताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; ‘कथा’ इत्यस्य विशेषणम्
सावधानेंद्रियःwith attentive senses
सावधानेंद्रियः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसावधान + इन्द्रिय (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय-समासः (सावधानानि इन्द्रियाणि यस्य/सावधान-इन्द्रियः)
स्वयम्yourself
स्वयम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस्वयम् (अव्यय)
Formस्वतन्त्रकर्तृबोधक-अव्यय (adverb: oneself)
विश्वामित्रःViśvāmitra
विश्वामित्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविश्वामित्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन
मुनिश्रेष्ठःbest of sages
मुनिश्रेष्ठः:
Apposition (Samānādhikaraṇa/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootमुनि + श्रेष्ठ (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (मुनीनां श्रेष्ठः)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
दिव्यज्ञानलोचनःhaving the eye of divine knowledge
दिव्यज्ञानलोचनः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य + ज्ञान + लोचन (प्रातिपदिके)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (दिव्यज्ञानस्य लोचनम् इव यस्य/दिव्यज्ञान-लोचनः)

Agastya

Tirtha: Ayodhyā (frame)

Type: kshetra

Listener: Vyāsa

Scene: Agastya begins narration, raising a hand in instruction; Vyāsa listens with disciplined posture; a subtle visionary aura hints at Viśvāmitra’s ‘divya-jñāna-locana’—perhaps shown as a luminous third-eye-like radiance or a haloed gaze in an inset vignette.

A
Agastya
V
Viśvāmitra
D
Dvija (listener, likely Vyāsa)

FAQs

Sacred narratives bear fruit when heard with disciplined attention; sages are praised for divine insight guiding dharma.

The larger work is Ayodhyā Māhātmya, but this verse introduces the Viśvāmitra episode rather than describing a site.

Śravaṇa with attentive senses—listening carefully to the Purāṇic account—is implied as the proper approach.