Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

Devanagari script

ब्रह्मविष्णुशिवादीनां मध्ये कोऽयं व्यवस्थितः । केयं नदी स्वर्णरेखा सर्वपातकनाशिनी

Transliteration

brahmaviṣṇuśivādīnāṃ madhye ko'yaṃ vyavasthitaḥ | keyaṃ nadī svarṇarekhā sarvapātakanāśinī

Translation

Di antara Brahmā, Viṣṇu, Śiva dan yang lain—siapakah Yang Satu ini yang bersemayam di sini? Dan apakah sungai Svarṇarekhā ini, pemusnah segala dosa?

Word by Word

• ब्रह्मविष्णुशिवादीनाम्: of Brahmā, Viṣṇu, Śiva and others
• ब्रह्मविष्णुशिवादीनाम्: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् + विष्णु + शिव + आदि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), बहुवचन; समासः—द्वन्द्वः (brahmā-viṣṇu-śiva-ādi)

• मध्ये: in the midst
• मध्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: मध्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अधिकरण (locative)

• कः: who?
• कः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम

• अयम्: this (one)
• अयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम

• व्यवस्थितः: is stationed/stands
• व्यवस्थितः: Karta (Predicate/कर्तृ-विशेषण)
• Type: Verb
• Root: व्यवस्था (धातु √स्था) + वि + अव (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अर्थः—स्थितः/स्थितवान् (having been stationed)

• का: who?/which (f.)?
• का: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: किम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम

• इयम्: this (f.)
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इदम् (प्रातिपदिक/सर्वनाम)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; निर्देशवाचक सर्वनाम

• नदी: river
• नदी: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नदी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन

• स्वर्णरेखा: (named) Svarṇarekhā
• स्वर्णरेखा: Samānādhikaraṇa (Apposition/समानााधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्वर्ण + रेखा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (svarṇasya rekhā)

• सर्वपातकनाशिनी: destroyer of all sins
• सर्वपातकनाशिनी: Viśeṣaṇa (Adjective/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व + पातक + नाशिनी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (sarvapātakānāṃ nāśinī)

Speaker

Bhojarāja

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Svarṇarekhā (river/tīrtha)

Type: river

Skanda Dialogue

Listener: Sārasvata

Visual Art Cues

Scene: Bhojarāja asks: who is the One established here among Brahmā, Viṣṇu, Śiva? The Svarṇarekhā river glows as a golden-thread stream, symbolizing sin-destruction and divine immanence.

Characters & Entities

• Brahmā
• Viṣṇu
• Śiva
• Svarṇarekhā (river)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage traditions invite discernment: understanding the deity and the river’s sanctity clarifies the path of purification.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Svarṇarekhā river-tīrtha connected to Vastrāpatha-kṣetra in Prabhāsa Khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

None explicitly; the verse frames the river as ‘destroyer of sins,’ implying purificatory contact such as snāna.