Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 82

Devanagari script

महाहनुः स्थूलजंघः स्थूलग्रीवोऽतिलंपटः । श्वेतवस्त्रो बद्धशिखश्छत्रोपानत्कमण्डलून्

Transliteration

mahāhanuḥ sthūlajaṃghaḥ sthūlagrīvo'tilaṃpaṭaḥ | śvetavastro baddhaśikhaśchatropānatkamaṇḍalūn

Translation

Baginda berahang menonjol, betisnya tebal, lehernya besar, dan tampak sangat tidak seimbang. Berpakaian putih dengan rambut disanggul, Baginda membawa payung, sandal, dan kamaṇḍalu (bekas air suci).

Word by Word

• महाहनुः: large-jawed
• महाहनुः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + हनु (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (महा हनुः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्थूलजङ्घः: thick-shanked
• स्थूलजङ्घः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थूल (प्रातिपदिक) + जङ्घा (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (स्थूला जङ्घा यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• स्थूलग्रीवः: thick-necked
• स्थूलग्रीवः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थूल (प्रातिपदिक) + ग्रीवा (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (स्थूला ग्रीवा यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• अतिलम्पटः: very wanton/impudent
• अतिलम्पटः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अति (अव्यय/उपसर्गवत्) + लम्पट (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (अतिशयेन लम्पटः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• श्वेतवस्त्रः: wearing white clothes
• श्वेतवस्त्रः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्वेत (प्रातिपदिक) + वस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (श्वेतं वस्त्रं यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• बद्धशिखः: with tied topknot
• बद्धशिखः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: बद्ध (प्रातिपदिक; √बन्ध्+क्त) + शिखा (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारय-समास (बद्धा शिखा यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• छत्र: umbrella
• छत्र: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: छत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (in a list of carried items)

• उपानत्: sandals
• उपानत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उपानह्/उपानत् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (shoe/sandal)

• कमण्डलून्: water-pots
• कमण्डलून्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: कमण्डलु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; Accusative plural

Speaker

Sūta (deduced narrator)

Visual Art Cues

Scene: Close portrayal of Vāmana’s ungainly body contrasted with immaculate white garments, tied śikhā, and the pilgrim’s umbrella, sandals, and kamaṇḍalu—iconic markers of sacred travel.

Characters & Entities

• Vāmana
• Kamaṇḍalu
• Pilgrim’s insignia

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

External simplicity and the marks of pilgrimage can conceal profound divinity; reverence should be rooted in dharma, not aesthetics.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

This verse supports the pilgrimage narrative leading into Vastrāpatha in Surāṣṭra, a key locus of the chapter’s māhātmya.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicitly highlights tīrthayātrā discipline and the customary pilgrim’s emblems (kamaṇḍalu, etc.), though no specific rite is commanded.