Home›Skanda Purana›Prabhasa Khanda›Vastrapatha Kshetra Mahatmya›Adhyaya 14›Shloka 81
←Previous Verse
Next Verse→

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 81

Devanagari script

एतस्मिन्नेव काले तु विष्णुर्वामनतां गतः । मध्यदेशे चतुर्वेदो ब्राह्मणस्तीर्थयात्रिकः । महोदरो ह्रस्वभुजः खञ्जपादो महाशिराः

Transliteration

etasminneva kāle tu viṣṇurvāmanatāṃ gataḥ | madhyadeśe caturvedo brāhmaṇastīrthayātrikaḥ | mahodaro hrasvabhujaḥ khañjapādo mahāśirāḥ

Translation

Pada waktu itu juga, Viṣṇu mengambil rupa Vāmana. Di Madhyadeśa Baginda menampakkan diri sebagai brāhmaṇa pengembara suci, mahir dalam keempat-empat Veda—berperut buncit, berlengan pendek, bertapak pincang, dan berkepala besar.

Word by Word
एतस्मिन्in this
एतस्मिन्:
Adhikarana (Time locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
एवindeed
एव:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (emphatic particle)
कालेat the time
काले:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; Locative singular
तुthen
तु:
Sambandha-bodhaka (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; अवधान/विरोधार्थक निपात (particle: ‘but/and then’)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
वामनताम्the state of being Vāmana (dwarf-form)
वामनताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootवामनता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; Accusative singular (state attained)
गतःattained
गतः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√गम् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकृत् (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘gone/attained’
मध्यदेशेin the central region
मध्यदेशे:
Adhikarana (Place/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमध्यदेश (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (मध्यः देशः); पुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; Locative singular
चतुर्वेदःknower of the four Vedas
चतुर्वेदः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + वेद (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (चत्वारः वेदाः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective to ब्राह्मणः
ब्राह्मणःa Brahmin
ब्राह्मणः:
Samānādhikaraṇa (Apposition/समानाधिकरण)
TypeNoun
Rootब्राह्मण (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; in apposition to विष्णुः (disguised as)
तीर्थयात्रिकःa pilgrim
तीर्थयात्रिकः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रिक (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (तीर्थस्य यात्रिकः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; adjective to ब्राह्मणः
महोदरःbig-bellied
महोदरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (उपसर्ग/प्रातिपदिक) + उदर (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महत् उदरम् यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
ह्रस्वभुजःshort-armed
ह्रस्वभुजः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootह्रस्व (प्रातिपदिक) + भुज (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (ह्रस्वौ भुजौ यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
खञ्जपादःlame-footed
खञ्जपादः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootखञ्ज (प्रातिपदिक) + पाद (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (खञ्जः पादः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
महाशिराःlarge-headed
महाशिराः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहा (प्रातिपदिक) + शिरस् (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (महत् शिरः यस्य); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; form महाशिराः (nom. sg.)
Speaker

Sūta (deduced narrator)

Visual Art Cues

Scene: Vāmana as an ungainly brāhmaṇa pilgrim—pot-bellied, short-armed, limping—yet radiant with hidden divinity, holding the quiet authority of the four Vedas.

Characters & Entities
V
Viṣṇu
V
Vāmana
M
Madhyadeśa
B
Brāhmaṇa pilgrim
F
Four Vedas

FAQs

The Divine may appear in humble, even imperfect-seeming forms; dharma trains one to recognize holiness beyond appearances.

The verse sets up Viṣṇu’s pilgrimage that will lead into the Vastrāpatha/Surāṣṭra sacred landscape within the māhātmya.

No explicit rite; it introduces tīrthayātrā (pilgrimage) as the divine’s chosen mode of approach.

←Previous Verse
Next Verse→