Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 18

Devanagari script

मैत्रीभावं गतं सर्वं जगत्स्थावर जंगमम् । त्रैलोक्यभ्रमणं कृत्वा नारदो नंदने वने

Transliteration

maitrībhāvaṃ gataṃ sarvaṃ jagatsthāvara jaṃgamam | trailokyabhramaṇaṃ kṛtvā nārado naṃdane vane

Translation

Seluruh jagat—yang bergerak dan yang tidak bergerak—telah memasuki suasana persahabatan. Setelah mengembara di tiga loka, Nārada pun tiba di rimba Nandana.

Word by Word

• मैत्रीभावम्: state of friendliness
• मैत्रीभावम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: मैत्री-भाव (प्रातिपदिक; मैत्री + भाव)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग (भावशब्दः प्रायः पुं), द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (मैत्र्याः भावः)

• गतम्: gone into, attained
• गतम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) → गत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'मैत्रीभावम्' इति विशेषणम्

• सर्वम्: all
• सर्वम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'जगत्' इति विशेषणम्

• जगत्: the world
• जगत्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: जगत् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; वाक्ये कर्तृपदम्

• स्थावरम्: immovable
• स्थावरम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्थावर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'जगत्' इत्यस्य विशेषणम् (स्थावर-जङ्गम-भेदेन)

• जङ्गमम्: movable
• जङ्गमम्: Visheshana (Adjectival/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: जङ्गम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; 'जगत्' इत्यस्य विशेषणम्

• त्रैलोक्यभ्रमणम्: wandering through the three worlds
• त्रैलोक्यभ्रमणम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: त्रि-लोक-भ्रमण (प्रातिपदिक; त्रैलोक्य + भ्रमण)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुषः (त्रैलोक्यस्य भ्रमणम्)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Kriya-visheshana (Absolutive/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: कृ (धातु) → कृत्वा (क्त्वा-प्रत्यय)
• Form: अव्यय (क्त्वान्त-क्रियाविशेषणम्), पूर्वकालिक-क्रिया (having done)

• नारदः: Narada
• नारदः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: नारद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• नन्दने: in Nandana (garden)
• नन्दने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नन्दन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणम्

• वने: in the forest/grove
• वने: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; अधिकरणम्

Speaker

Narrator (Purāṇic narrator within Prabhāsa Khaṇḍa; likely Sūta in frame)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Nandana-vana (celestial) / Vastrāpatha narrative frame

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: null

Visual Art Cues

Scene: Nārada, vīṇā in hand, completing a three-world circuit and entering Nandana grove: flowering trees, apsarases in the distance, Indra’s garden radiance; the universe depicted as harmonized.

Characters & Entities

• Nārada
• Nandana-vana
• Trailokya (three worlds)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

It frames the universe as capable of maitrī (friendliness), preparing the moral contrast that outer peace does not automatically remove inner dissatisfaction.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The broader Vastrāpathakṣetra Māhātmya setting (Prabhāsa Khaṇḍa), while the verse also names Nandana-vana as a heavenly locale.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; it is narrative scene-setting about Nārada’s travel and the state of beings.