Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

स गत्वा रोष ताम्राक्षश्चक्रोद्यतकरः स्थितः । कृत्यां हंतुं मतिं चक्रे कालभैरवनिर्मिताम्

sa gatvā roṣa tāmrākṣaścakrodyatakaraḥ sthitaḥ | kṛtyāṃ haṃtuṃ matiṃ cakre kālabhairavanirmitām

Setibanya di sana, dengan mata merah kerana murka, baginda berdiri dengan tangan terangkat hendak melontar cakra, lalu bertekad memusnahkan kṛtyā yang dicipta oleh Kālabhairava.

saḥhe
saḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Nominative, Singular)
gatvāhaving gone
gatvā:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भावकृदन्त (Gerund), ‘having gone’
roṣaanger
roṣa:
Karma (Object of implied ‘kṛtvā/āsthāya’ sense/कर्म)
TypeNoun
Rootroṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Masculine, Accusative, Singular); ‘roṣaṃ’ अपेक्षितम् (पाठे लोप/सन्धि-प्रभाव)
tāmrākṣaḥred-eyed
tāmrākṣaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Roottāmra + akṣa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—कर्मधारय (‘ताम्राणि अक्षी यस्य/ताम्राक्षः’ रूढ्या)
cakra-udyata-karaḥwith hand raised holding the discus
cakra-udyata-karaḥ:
Karta (Subject qualifier/कर्तृविशेषण)
TypeAdjective
Rootcakra (प्रातिपदिक) + udyata (उद्+यम् धातु, क्त) + kara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (‘चक्रं उद्यतं करे यस्य’ इति बहुव्रीह्यर्थे प्रयोगः)
sthitaḥstood, remained
sthitaḥ:
Kriyā (Predicative state/क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP used as predicate adjective); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
kṛtyāmthe magical rite/created entity (kṛtyā)
kṛtyām:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootkṛtyā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)
hantumto slay
hantum:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Roothan (धातु)
Formतुमुन्-प्रत्ययान्त infinitive (भावे), ‘to kill’
matimintention, resolve
matim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन (Feminine, Accusative, Singular)
cakremade, formed
cakre:
Kriyā (Main action/क्रिया)
TypeVerb
Rootkṛ (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद (3rd person singular)
kālabhairava-nirmitāmcreated by Kālabhairava
kālabhairava-nirmitām:
Karma (Object qualifier/कर्मविशेषण)
TypeAdjective
Rootkālabhairava (प्रातिपदिक) + nirmita (निर्मा धातु, क्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (‘कालभैरवस्य निर्मिता’); ‘kṛtyām’ विशेषण

Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating (deduced)

Tirtha: Kālabhairava-sthāna (Someśa)

Type: temple

Scene: Hari stands before the fierce guardian’s sanctum, eyes copper-red, arm raised with Sudarśana poised to strike; the kṛtyā—dark, swirling, and unstable—hovers as a created force awaiting dissolution, while Bhairava’s presence looms as the maker and judge.

H
Hari (Viṣṇu)
C
Cakra
K
Kṛtyā
K
Kālabhairava

FAQs

Unchecked wrath—even in divine narratives—threatens cosmic balance; the Māhātmya frames the need for restraint and right counsel.

Prabhāsa kṣetra is the implied setting where Kālabhairava’s presence and power are narrated.

No prescription; the term kṛtyā alludes to ritual power, but the verse itself is descriptive, not instructive.