Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो गच्छेन्महादेवि यत्र चक्रधरः स्थितः । दंडपाणिश्च देवेशि यत्रैकस्थानसंस्थितः

īśvara uvāca | tato gacchenmahādevi yatra cakradharaḥ sthitaḥ | daṃḍapāṇiśca deveśi yatraikasthānasaṃsthitaḥ

Īśvara bersabda: Kemudian, wahai Mahādevī, hendaklah seseorang pergi ke tempat Cakradhara bersemayam—di tempat yang sama itu juga Daṇḍapāṇi, wahai Dewi para dewa, ditegakkan dan bersthana.

īśvaraḥĪśvara
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; वक्ता
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्
tataḥthen, thereafter
tataḥ:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः: क्रियाविशेषण (adverb)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formलोट्/विधिलिङ्-प्रयोगः (injunctive/optative sense), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपदम्; आज्ञार्थ/विध्यर्थ (should go)
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-devī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन; संबोधन
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Relative location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-सम्बन्धबोधक (relative adverb: where)
cakradharaḥthe discus-bearer (Viṣṇu)
cakradharaḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootcakra-dhara (प्रातिपदिक; चक्र + धर)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता
sthitaḥis stationed
sthitaḥ:
Kriya (Predicative participle/क्रिया)
TypeVerb
Rootsthā (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; भावे/कर्तरि प्रयोगः
daṃḍapāṇiḥthe staff-in-hand (one)
daṃḍapāṇiḥ:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootdaṃḍa-pāṇi (प्रातिपदिक; दण्ड + पाणि)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; कर्ता
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयबोधक (conjunction)
deveśiO goddess, ruler of gods
deveśi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdeva-īśī (प्रातिपदिक; देव + ईशी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8th), एकवचन; संबोधन
yatrawhere
yatra:
Adhikarana (Relative location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootyatra (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (relative adverb)
eka-sthāna-saṃsthitaḥstationed in one place
eka-sthāna-saṃsthitaḥ:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka-sthāna-saṃsthita (प्रातिपदिक; एक + स्थान + सं-स्थित)
Formक्त-प्रत्ययान्त कृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (qualifying daṃḍapāṇiḥ)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Cakradhara–Daṇḍapāṇi-sthāna (unnamed node in verse)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Īśvara addresses Mahādevī, pointing toward the next tīrtha; in a single sacred precinct stand two shrines/icons: Viṣṇu as Cakradhara holding the discus, and Daṇḍapāṇi holding a staff, both radiating sanctity; pilgrims prepare to depart.

Ī
Īśvara (Śiva)
M
Mahādevī (Pārvatī)
C
Cakradhara (Viṣṇu)
D
Daṇḍapāṇi

FAQs

Pilgrimage (yātrā) is presented as a disciplined, guided movement through sacred sites where multiple divine presences sanctify a single locale.

A Prabhāsakṣetra location where Cakradhara and Daṇḍapāṇi are co-established (the verse introduces the next stop without naming it explicitly).

The prescription is yātrā itself—“one should go” (gacchet)—as part of the prescribed tīrtha itinerary.