Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 43

चातुर्मास्यं विधानेन दैत्यसूदनसन्निधौ । नियमेन क्षिपेद्यस्तु तस्य तुष्यति केशवः

cāturmāsyaṃ vidhānena daityasūdanasannidhau | niyamena kṣipedyastu tasya tuṣyati keśavaḥ

Sesiapa yang, di hadapan Daityasūdana (Viṣṇu), menunaikan nazar Cāturmāsya menurut tatacara yang benar dan melalui tempoh itu dengan disiplin serta pengendalian diri—Keśava berkenan kepadanya.

चातुर्मास्यम्the Cāturmāsya observance
चातुर्मास्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचातुर्मास्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे द्वितीया (2nd/द्वितीया) एकवचनम्; कर्म (observance of Cāturmāsya)
विधानेनaccording to the prescribed rule
विधानेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootविधान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्
दैत्यसूदन-सन्निधौin the presence of Daityasūdana (Viṣṇu)
दैत्यसूदन-सन्निधौ:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootदैत्यसूदन (प्रातिपदिक) + सन्निधि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे सप्तमी (7th/सप्तमी) एकवचनम्; षष्ठी-तत्पुरुषः (in the presence of Daityasūdana)
नियमेनwith discipline
नियमेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootनियम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया (3rd/तृतीया) एकवचनम्
क्षिपेत्should spend/observe (it)
क्षिपेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootक्षिप् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्; अर्थः—'समापयेत्/अतिवाहयेत्' (to spend/complete)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्; सम्बन्धबोधकः
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्ययम्; विरोध/अन्वयार्थक-निपातः (contrastive particle)
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे षष्ठी (6th/षष्ठी) एकवचनम्
तुष्यतिis pleased
तुष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootतुष् (धातु)
Formलट्-लकारः (Present), परस्मैपदम्; प्रथमपुरुषः (3rd person) एकवचनम्
केशवःKeśava
केशवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootकेशव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे प्रथमा (1st/प्रथमा) एकवचनम्

Sūta (deduced: Prabhāsa-khaṇḍa narration commonly via Sūta to sages)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (Daityasūdana-sannidhi)

Type: kshetra

Scene: A pilgrim resides near the Daityasūdana shrine through the four months, living simply, performing daily worship, maintaining restraints; Keśava is envisioned as inwardly pleased.

C
Cāturmāsya
D
Daityasūdana (Viṣṇu)
K
Keśava (Viṣṇu)

FAQs

Sustained discipline (niyama) over four months, aligned with scriptural procedure, is a direct means to gain Viṣṇu’s pleasure.

Prabhāsakṣetra, described as the locale of Daityasūdana’s presence where Cāturmāsya becomes especially fruitful.

Cāturmāsya vrata performed “vidhānena” (as prescribed) with niyamas, in Viṣṇu’s proximity.