Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

न्यायवैशेषिकादीनि ततः सिद्धिं परां गतः । एवं ज्ञात्वा तु यः सम्यक्तं समर्चयते नरः

nyāyavaiśeṣikādīni tataḥ siddhiṃ parāṃ gataḥ | evaṃ jñātvā tu yaḥ samyaktaṃ samarcayate naraḥ

Setelah menegakkan dan mengajarkan Nyāya, Vaiśeṣika dan disiplin-disiplin lain, Baginda mencapai kesempurnaan tertinggi. Mengetahui hal ini, sesiapa yang memuja Baginda dengan benar, dengan kefahaman yang tepat, itulah pemujaan yang sejati.

न्यायवैशेषिकादीनिNyāya, Vaiśeṣika and other (systems)
न्यायवैशेषिकादीनि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootन्याय + वैशेषिक + आदि (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (…आदीनि = ‘and others like …’)
ततःthereupon; from that
ततः:
Adhikarana/Hetu (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—क्रियाविशेषण (ablatival adverb: ‘from that/thereupon’)
सिद्धिम्attainment; success
सिद्धिम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसिद्धि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन
पराम्supreme
पराम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootपरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; विशेषणम् (सिद्धिम्)
गतःhaving attained; gone to
गतः:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु) → गत (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; कर्तरि प्रयोगः; (अर्थतः ‘has gone/has attained’)
एवम्thus
एवम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; अव्यय-प्रकारः—क्रियाविशेषण (manner)
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (Gerundial/पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु) → ज्ञात्वा (क्त्वान्त)
Formक्त्वान्त अव्ययकृदन्त (gerund); पूर्वकालिक क्रिया (‘having known’)
तुbut; indeed
तु:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (contrast/emphasis)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; सम्बन्धसूचक सर्वनाम
सम्यक्तम्properly; correctly
सम्यक्तम्:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसम्यक्त (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (properly/rightly)
समर्चयतेworships; honors
समर्चयते:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम् + अर्च् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष?—न; अयं तृतीयपुरुषः (3rd person), एकवचन; आत्मनेपद
नरःa man
नरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootनर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; यः-सम्बन्धे अपि कर्तृपदं

Narrator (contextual Purāṇic narration; speaker not explicit in this verse)

Tirtha: Lakulīśa-sthāna (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Lakulīśa as luminous guru, with symbolic representations of Nyāya and Vaiśeṣika—debate hall, logic diagrams, atom motifs—while devotees perform orderly worship; above, a subtle sign of ‘parā-siddhi’ (radiant ascent).

N
Nyāya
V
Vaiśeṣika
L
Lakulīśvara (implied)

FAQs

True worship is not merely ritual; it is supported by right understanding, leading toward higher spiritual attainment (siddhi).

Prabhāsa Kṣetra, where Lakulīśvara’s teaching and worship are presented as especially potent.

The verse prescribes samyak-samarcana—proper worship performed with correct knowledge and intent.