Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

मंगला प्रथमं पूज्या अजादेव्युत्तरे स्थिता । राह्वीशाद्दक्षिणेभागे नातिदूरे वरानने

maṃgalā prathamaṃ pūjyā ajādevyuttare sthitā | rāhvīśāddakṣiṇebhāge nātidūre varānane

“Maṅgalā hendaklah dipuja terlebih dahulu. Ia bersemayam di utara Ajādevī, dan tidak jauh, di bahagian selatan Rāhvīśa, wahai yang berwajah jelita.”

maṃgalāMaṅgalā
maṃgalā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootmaṃgalā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
prathamamfirst
prathamam:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootprathama (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; क्रियाविशेषणरूपेण (accusative used adverbially) = ‘firstly/first’
pūjyāto be worshipped
pūjyā:
Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Root√pūj (पूज्, धातु)
Formकृदन्त (यत्/णीयत्-प्रत्यय, gerundive); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ajādevyuttareto the north of Ajādevī
ajādevyuttare:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootajādevī (प्रातिपदिक) + uttara (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (ajādevyāḥ uttaram = north of Ajādevī)
sthitāsituated
sthitā:
Predicate adjective (विधेय-विशेषण)
TypeAdjective
Root√sthā (स्था, धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, PPP in usage); स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
rāhvīśātfrom Rāhvīśa (as reference point)
rāhvīśāt:
Apadana (Source/Reference point/अपादान)
TypeNoun
Rootrāhvīśa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
dakṣiṇein the southern
dakṣiṇe:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootdakṣiṇa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (qualifying bhāge)
bhāgepart/region
bhāge:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootbhāga (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
nanot
na:
Negation (निषेध)
TypeIndeclinable
Rootna (अव्यय)
Formअव्यय; निषेध-निपात (negation particle)
atidūretoo far (away)
atidūre:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootatidūra (प्रातिपदिक)
Formअव्यय; सप्तमी-एकवचनरूपेण क्रियाविशेषण (locative adverb) = ‘too far away’
varānaneO fair-faced one
varānane:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvara (प्रातिपदिक) + ānana (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Maṅgalā (kṣetra-śakti) station in Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Umā)

Scene: Īśvara gives precise directions: Maṅgalā is to be worshipped first; she stands north of Ajādevī and near the southern side of Rāhvīśa.

M
Maṅgalā
A
Ajādevī
R
Rāhvīśa
P
Prabhāsa Kṣetra

FAQs

Pilgrimage is practiced as ordered devotion—beginning with auspicious worship (Maṅgalā) and moving through a sanctified landscape.

The internal sacred map of Prabhāsa Kṣetra, locating Maṅgalā in relation to Ajādevī and Rāhvīśa.

A sequencing rule: Maṅgalā is to be worshipped first (prathamaṃ pūjyā).