Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 6

एकं यदि भवेत्तीर्थं मनो निःसंशयं भवेत् । बहुत्वे सति तीर्थानां मनो विचलते नृणाम्

ekaṃ yadi bhavettīrthaṃ mano niḥsaṃśayaṃ bhavet | bahutve sati tīrthānāṃ mano vicalate nṛṇām

Jika hanya ada satu tīrtha, nescaya hati tidak akan ragu; tetapi apabila tīrtha itu banyak, hati manusia menjadi goyah dan tidak tenteram.

एकम्one
एकम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootएक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विशेषण (qualifying तीर्थम्)
यदिif
यदि:
Sambandha (Condition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयदि (अव्यय)
Formशर्तार्थक-अव्यय (if)
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
तीर्थम्a sacred place
तीर्थम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
मनःthe mind
मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
निःसंशयम्undoubtedly
निःसंशयम्:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootनिः + संशय (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्यय (adverb) = without doubt
भवेत्would become/be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, परस्मैपद
बहुत्वेin multiplicity/when many
बहुत्वे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootबहुत्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
सतिwhen there is/being
सति:
Adhikarana (Locative absolute/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअस् (धातु)
Formकृदन्त (शतृ-प्रत्यय, present participle), सप्तमी-एकवचन; सप्तमी-सम्बन्धे (locative absolute) = ‘when/while being’
तीर्थानाम्of tīrthas
तीर्थानाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन
मनःthe mind
मनः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विचलतेwavers/is unsteady
विचलते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवि + चल् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन, आत्मनेपद
नृणाम्of men/people
नृणाम्:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), बहुवचन

Pārvatī (Devī) (deduced)

Tirtha: Prabhāsa (as the recommended singular focus)

Type: kshetra

Scene: A reflective maxim: one tīrtha brings certainty; many tīrthas make the human mind waver—depict inner mind as a lake becoming rippled by choices.

T
tīrtha
N
nṛ

FAQs

Devotion becomes firm when the goal is clear; spiritual life benefits from focused faith rather than restless comparison.

Implicitly Prabhāsa—requested as the single supreme tīrtha to remove doubt.

None; the verse addresses mental steadiness (niścaya) in pilgrimage choice.