Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 29

Devanagari script

ब्राह्मे विभागे संप्रोक्ता इच्छाशक्तिर्वरानने । क्रिया च वैष्णवे भागे द्वितीये तु प्रकीर्तिता

Transliteration

brāhme vibhāge saṃproktā icchāśaktirvarānane | kriyā ca vaiṣṇave bhāge dvitīye tu prakīrtitā

Translation

Dalam bahagian Brāhmī, wahai yang berwajah jelita, dinyatakan Icchā-śakti, Kuasa Kehendak; dan dalam bahagian kedua, iaitu Vaiṣṇava, diproklamasikan Kriyā-śakti, Kuasa Tindakan.

Word by Word

• ब्राह्मे: in the Brāhma (division)
• ब्राह्मे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: ब्राह्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; विशेषण (विभागे)

• विभागे: in the division/section
• विभागे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: विभाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• संप्रोक्ता: is declared
• संप्रोक्ता: Predicate (Vidheyā/विधेय)
• Type: Verb
• Root: सम् + प्र + वच् (धातु) → संप्रोक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (इच्छाशक्तिः) इति विषयः

• इच्छाशक्तिः: the power of will
• इच्छाशक्तिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: इच्छा (प्रातिपदिक) + शक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (इच्छायाः शक्तिः)

• वरानने: O fair-faced lady
• वरानने: Sambodhana (Address/सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: वरानना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• क्रिया: action (power of action)
• क्रिया: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्रिया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• वैष्णवे: in the Vaiṣṇava (part)
• वैष्णवे: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: वैष्णव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भागे)

• भागे: in the part/portion
• भागे: Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: भाग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• द्वितीये: in the second
• द्वितीये: Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: द्वितीय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भागे)

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle)

• प्रकीर्तिता: is proclaimed
• प्रकीर्तिता: Predicate (Vidheyā/विधेय)
• Type: Verb
• Root: प्र + कीर्त् (धातु) → प्रकीर्तित (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
• Form: भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; (क्रिया) इति विषयः

Speaker

Śiva (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Varānanā (addressed female listener)

Visual Art Cues

Scene: A Purāṇic narrator addresses ‘Varānanā’ (lovely-faced listener), gesturing to a threefold map of scripture: Brāhma (will), Vaiṣṇava (action), implying a cosmic diagram hovering above Prabhāsa’s shore-temples.

Characters & Entities

• Brāhma division
• Vaiṣṇava division
• icchā-śakti
• kriyā (kriyā-śakti)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Prabhāsa is framed as a living spiritual system where divine powers—will and action—are accessed through distinct sacred zones.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

The Brāhma and Vaiṣṇava divisions within Prabhāsa-kṣetra, each associated with a distinct śakti.

What ritualistic prescription is mentioned?

No explicit rite is stated; the verse assigns doctrinal correspondences (śakti-mapping) to pilgrimage divisions.