Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 11

तस्य प्रमाणं वक्ष्यामि सर्वसीमासमन्वितम् । क्षेत्रं तु त्रिविध प्रोक्तं तत्ते वक्ष्याम्यनुक्रमात्

tasya pramāṇaṃ vakṣyāmi sarvasīmāsamanvitam | kṣetraṃ tu trividha proktaṃ tatte vakṣyāmyanukramāt

Aku akan menyatakan ukurannya beserta segala sempadannya. Kṣetra ini dikatakan tiga lapis; hal itu akan Aku jelaskan kepadamu menurut tertibnya.

तस्यof that (kṣetra)
तस्य:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठीसम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन (Singular)
प्रमाणम्measure; extent
प्रमाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्
सर्वसीमासमन्वितम्accompanied by all boundaries
सर्वसीमासमन्वितम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + सीमा (प्रातिपदिक) + समन्वित (प्रातिपदिक; सम्-अन्वि-इ/समन्वि)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular); बहुपद-तत्पुरुषः (‘endowed with all boundaries’)
क्षेत्रम्the sacred area
क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
तुindeed; and
तु:
Sambandha-bodhaka (Contrast/सम्बन्ध-निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
त्रिविधम्threefold
त्रिविधम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) + विध (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular); द्विगु-समासः (‘threefold’)
प्रोक्तम्is said; has been declared
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र- वच् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (Past Passive Participle), नपुंसकलिङ्ग (Neuter), प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति (Nom./Acc.), एकवचन (Singular)
तत्that
तत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (Neuter), द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
तेto you
ते:
Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formचतुर्थी-विभक्ति (Dative/4th), एकवचन (Singular); enclitic form
वक्ष्यामिI shall tell
वक्ष्यामि:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलृट्-लकार (Simple Future), उत्तम-पुरुष (1st person), एकवचन (Singular), परस्मैपदम्
अनुक्रमात्in due order; sequentially
अनुक्रमात्:
Kriya-viseshana (Manner/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअनुक्रम (प्रातिपदिक)
Formपुँलिङ्ग (Masculine), पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन (Singular); क्रियाविशेषणार्थे (adverbial: ‘in order/serially’)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Śiva prepares to delineate Prabhāsa’s boundaries and its threefold structure; the scene shifts from praise to measured description, like a sacred survey.

P
Prabhāsakṣetra
S
sīmā
P
pramāṇa

FAQs

Sacred space is not vague: the Purāṇa presents ordered, knowable structures of holiness—measure, boundary, and graded sanctity.

Prabhāsakṣetra, whose extent and threefold structure are about to be described.

None directly; it introduces a doctrinal-geographical classification of the kṣetra.