Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

यत्प्रोक्तं स्पर्शलिंगं तु श्रीसोमेशेति विश्रुतम् । प्रभासक्षेत्रलिंगानां कला तस्यैव शांकरी

Transliteration

yatproktaṃ sparśaliṃgaṃ tu śrīsomeśeti viśrutam | prabhāsakṣetraliṃgānāṃ kalā tasyaiva śāṃkarī

Translation

Liṅga yang disebut sebagai “Sparśa-liṅga” itu masyhur sebagai Śrī Someśa. Kuasa Śaṅkarī (kalā) bagi liṅga-liṅga di Prabhāsa-kṣetra, sesungguhnya adalah milik baginda sendiri.

Word by Word

• यत्: which
• यत्: Karma/Subject of passive sense (contextual)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (सम्बन्धसूचक relative pronoun)

• प्रोक्तम्: said/declared
• प्रोक्तम्: Karma-vishesana / Predicative
• Type: Adjective
• Root: प्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त/क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• स्पर्श: touch
• स्पर्श: Karma-vishesana (in compound)
• Type: Noun
• Root: स्पर्श (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद-रूप)

• लिङ्गम्: the (so-called) Sparśa-liṅga
• लिङ्गम्: Karma/Subject (contextual)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; समासः: स्पर्श-लिङ्गम् (कर्मधारय/तत्पुरुष: ‘स्पर्शनीयम्/स्पर्शसम्बन्धि लिङ्गम्’)

• तु: indeed/but
• तु: Sambandha-bodhaka (Discourse particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (अवधारण/contrast particle)

• श्री: holy/auspicious (Śrī)
• श्री: Vishesana (honorific prefix)
• Type: Adjective
• Root: श्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग (अव्ययवत् उपसर्गरूपेण सम्मानसूचक), समासपूर्वपद

• सोमेश: Someśa (Lord of Soma)
• सोमेश: Nama (in quotation)
• Type: Noun
• Root: सोम + ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन (समासपूर्वपद-रूप); समासः: सोम-ईशः (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘सोमस्य ईशः’)

• इति: thus/“called”
• इति: Vacana-paryavasana (Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: अव्यय (उद्धरण/quotative particle)

• विश्रुतम्: well-known
• विश्रुतम्: Predicative (to liṅgam)
• Type: Adjective
• Root: वि + श्रु (धातु) → विश्रुत (कृदन्त/क्त)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त, नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; विधेयविशेषण

• प्रभास: Prabhāsa
• प्रभास: Sambandha (in compound)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसक (स्थाननाम), समासपूर्वपद

• क्षेत्र: sacred field
• क्षेत्र: Sambandha (in compound)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, समासपूर्वपद

• लिङ्गानाम्: of the liṅgas of Prabhāsa-kṣetra
• लिङ्गानाम्: Sambandha (Genitive/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: लिङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th), बहुवचन; समासः: प्रभास-क्षेत्र-लिङ्गानाम् (षष्ठी-तत्पुरुष: ‘प्रभासक्षेत्रस्य लिङ्गानि’)

• कला: a portion/aspect
• कला: Karta (of implied ‘asti’) / Predicative noun
• Type: Noun
• Root: कला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• तस्य: of that (liṅga)
• तस्य: Sambandha (Genitive)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, षष्ठी (6th), एकवचन

• एव: only/indeed
• एव: Sambandha-bodhaka (Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय (अवधारण/emphasis particle)

• शांकरी: Śaṅkara’s (belonging to Śiva)
• शांकरी: Karta-vishesana / Predicative adjective (to kalā)
• Type: Adjective
• Root: शांकरी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; ‘शङ्करसम्बन्धिनी’

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Śrī Someśa (Sparśa-liṅga) at Prabhāsa

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī (Pārvatī)

Visual Art Cues

Scene: A central shrine of Śrī Someśa with a prominent liṅga; devotees approach to touch (sparśa) reverently; around it, a ring of smaller liṅgas radiates, all connected by a subtle aura labeled ‘Śaṅkarī kalā’.

Characters & Entities

• Sparśa-liṅga
• Śrī Someśa
• Śaṅkarī kalā
• Prabhāsa-kṣetra

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

A central liṅga (Someśa) is presented as the concentrated Śiva-power behind the wider network of Prabhāsa liṅgas.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Śrī Someśa (Someśvara), identified with the famed Sparśa-liṅga within Prabhāsa-kṣetra.

What ritualistic prescription is mentioned?

Implicit liṅga-upāsanā: approach and honor Śrī Someśa as the key Śaiva focus for Prabhāsa’s liṅgas.