Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 50

ईश्वर उवाच । बाढमित्ये व ते चोक्त्वा सर्वे देवाः सवासवाः । स्वस्थानं तु गताः सर्वे संहृष्टमनसस्तदा

īśvara uvāca | bāḍhamitye va te coktvā sarve devāḥ savāsavāḥ | svasthānaṃ tu gatāḥ sarve saṃhṛṣṭamanasastadā

Īśvara bersabda: “Demikianlah.” Setelah berkata demikian, semua dewa—bersama Indra—pun kembali ke kediaman masing-masing, dengan hati yang bersukacita pada waktu itu.

ईश्वरःĪśvara (Lord)
ईश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
बाढम्certainly / so be it
बाढम्:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootबाढम् (अव्यय)
Formअव्यय; अनुमोदनार्थक-निपात (particle of assent)
इतिthus
इति:
Discourse marker
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-निपात (quotative particle)
एवindeed / just
एव:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारणार्थक-निपात (emphatic particle)
तेthey
ते:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), बहुवचन; सर्वनाम
and
:
Connector
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-अव्यय (conjunction)
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वक्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund), पूर्वकालिक क्रिया
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
देवाःgods
देवाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
सवासवाःtogether with Indra(s) / with Vāsava (Indra)
सवासवाः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootस + वासव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; सहार्थक-तत्पुरुष (सह-समास) ‘वासवैः सह’
स्वस्थानम्their own abode
स्वस्थानम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्व + स्थान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ‘स्वस्य स्थानम्’
तुthen / indeed
तु:
Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; विरोध/अन्वयार्थक-निपात (particle: but/indeed)
गताःwent / having gone
गताः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त (past participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्तरि प्रयोग (used predicatively)
सर्वेall
सर्वे:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण
संहृष्टमनसःwith delighted minds
संहृष्टमनसः:
Visheshana (Qualifier)
TypeAdjective
Rootसंहृष्ट + मनस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; बहुव्रीहि ‘संहृष्टं मनो येषाम्’
तदाthen
तदा:
Adverbial (कालाधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (narrative ratification point)

Type: kshetra

Listener: Devas including Indra

Scene: A celestial council disperses: Indra and devas bow after Śiva’s brief assent; they rise and depart toward their luminous abodes, faces bright with satisfaction; Śiva remains tranquil.

Ś
Śiva (Īśvara)
D
Devas
I
Indra (Vāsava)

FAQs

The tīrtha’s promises are ratified by Īśvara; divine approval reinforces trust in dharma and pilgrimage fruits.

The ongoing context is Prabhāsa Kṣetra and Hāṭakeśvara’s sphere of merit.

None; it narrates Śiva’s assent and the gods’ departure.