Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 34

महर्षेस्तद्वचः श्रुत्वा नाभागः स विषादवान् । चिन्तयामास दुःखार्तः सामात्यः सपुरोहितः

maharṣestadvacaḥ śrutvā nābhāgaḥ sa viṣādavān | cintayāmāsa duḥkhārtaḥ sāmātyaḥ sapurohitaḥ

Mendengar kata-kata maharṣi itu, Nabhāga menjadi muram. Dihimpit dukacita, baginda mula bermusyawarah—bersama para menteri dan pendeta diraja (purohita).

महर्षेःof the great sage
महर्षेः:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमहर्षि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive/6th), एकवचन
तत्that
तत्:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (वचः-विशेषण)
वचःspeech; words
वचः:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formक्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-क्रियाविशेषण (Gerund/Absolutive): 'having heard'
नाभागःNābhāga
नाभागः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनाभाग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
सःhe
सः:
Anuvartaka (अनुवर्तक/subject-pronoun)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
विषादवान्full of dejection
विषादवान्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootविषादवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (नाभागस्य)
चिन्तयामासpondered
चिन्तयामास:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद
दुःखार्तःafflicted by sorrow
दुःखार्तः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootदुःख (प्रातिपदिक) + आर्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम्
सामात्यःtogether with his ministers
सामात्यः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह-अर्थ) + अमात्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'अमात्यैः सह' इत्यर्थे बहुव्रीहिः
सपुरोहितःtogether with his priest
सपुरोहितः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootस (उपसर्ग/सह-अर्थ) + पुरोहित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'पुरोहितेन सह' इत्यर्थे बहुव्रीहिः

Narrator (Purāṇic narrator in Prabhāsakṣetramāhātmya context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A worried king Nabhāga sits in council, head bowed, surrounded by ministers and the royal priest; the atmosphere is tense, with the sacred landscape of Prabhāsa hinted in the background.

N
Nabhāga
M
Mahārṣi (Āpastamba)
M
Ministers (amātyas)
P
Purohita

FAQs

When dharma becomes subtle, one should not act impulsively; sober reflection with qualified counsel is itself a righteous step.

Prabhāsa-kṣetra, where the story illustrates that sacred places foster dharmic introspection and careful resolution.

No ritual is specified; the emphasis is on deliberation (cintā) with ministers and the purohita before acting.