Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 150

क्षीरमूर्जामधु प्रोक्तं वर्तंते तेन देवताः । पितृभिः श्रूयते चापि पुनर्दुग्धा वसुन्धरा

kṣīramūrjāmadhu proktaṃ vartaṃte tena devatāḥ | pitṛbhiḥ śrūyate cāpi punardugdhā vasundharā

Susu itu dinyatakan sebagai ‘ūrjā’ dan ‘madhu’—kekuatan hayat dan kemanisan—yang dengannya para dewa dipelihara. Dan juga didengar daripada para Pitṛ (leluhur) bahawa sekali lagi Bumi diperah susunya.

क्षीरम्milk
क्षीरम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ऊर्जाvital energy/nourishment
ऊर्जा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootऊर्जा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
मधुhoney
मधु:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
प्रोक्तम्declared/said
प्रोक्तम्:
Kriya (Predicative/क्रिया-समाना)
TypeVerb
Rootप्र-वच् (धातु) + क्त (कृदन्त) → प्रोक्त (प्रातिपदिक)
Formभूतकर्मणि-क्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; 'is said/declared'
वर्तन्तेlive/continue
वर्तन्ते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन
तेनby that/with that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
देवताःthe deities
देवताः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदेवता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
पितृभिःby the Pitṛs (ancestors)
पितृभिः:
Karana/Agent in passive (करण/कर्तृ)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
श्रूयतेis heard/it is said
श्रूयते:
Kriya (Verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु)
Formलट्-लकार, आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; कर्मणि-प्रयोग
and
:
Samuccaya (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक
अपिalso
अपि:
Discourse particle (निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय; निपात
पुनःagain
पुनः:
Adverbial (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपुनः (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण
दुग्धाmilked
दुग्धा:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदुह् (धातु) + क्त (कृदन्त) → दुग्ध (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकर्मणि-क्त (past passive participle) = 'milked'
वसुन्धराthe Earth
वसुन्धरा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवसुन्धरा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

Sūta (contextual attribution within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: Devas receiving luminous ‘milk’ labeled as ūrjā and madhu; Pitṛs in the background as venerable witnesses, hands in añjali, affirming the repeated milking of Earth; the milk appears as golden-white nectar streams.

D
Devatāḥ
P
Pitṛs
V
Vasundharā (Earth)
Ū
Ūrjā
M
Madhu

FAQs

Sustenance is multi-layered—physical and subtle; even devas depend on ordained ‘nourishment’ (ūrjā, madhu).

The narration belongs to Prabhāsakṣetra Māhātmya, linking ancestral and divine traditions to Prabhāsa’s sacred authority.

No explicit ritual; mention of Pitṛs resonates with śrāddha themes, but no procedure is stated in this verse.