Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 76

उद्भिज्जाः स्थावराः प्रोक्तास्तृणगुल्मलता दयः । अन्येऽप्येवं यथायोगमंतर्भूताः सहस्रशः

udbhijjāḥ sthāvarāḥ proktāstṛṇagulmalatā dayaḥ | anye'pyevaṃ yathāyogamaṃtarbhūtāḥ sahasraśaḥ

Yang lahir dengan bertunas disebut makhluk “tetap” (sthāvara): rumput, semak, tumbuhan menjalar dan seumpamanya. Dan demikian juga, ribuan bentuk yang lain turut termasuk menurut tempatnya yang wajar.

उद्भिज्जाःplants (the udbhijja class)
उद्भिज्जाः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउद्भिज्ज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (1st/Nominative), बहुवचन; जातिवाचक-नाम
स्थावराःimmobile, stationary
स्थावराः:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्थावर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विशेषण
प्रोक्ताःare said/called
प्रोक्ताः:
Karma (Predicate/कर्मणि-प्रयोगे विधेय)
TypeVerb
Rootप्र + वच् (धातु) → प्रोक्त (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय-भाव
तृणgrass
तृण:
Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootतृण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समाहारार्थे (compound-member)
गुल्मshrub, bush
गुल्म:
Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootगुल्म (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासाङ्ग
लताcreeper, vine
लता:
Samasa-anga (Compound member/समासाङ्ग)
TypeNoun
Rootलता (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; समासाङ्ग
आदयःand others (etc.)
आदयः:
Samuccaya (Collective listing/समुच्चय)
TypeNoun
Rootआदि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; ‘आदि’ = ‘and the like’ (समुच्चयार्थ)
अन्येothers
अन्ये:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; सर्वनाम-प्रयोग
अपिalso, even
अपि:
Sambandha (Particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (particle); समुच्चय/अपि-भाव
एवंthus, in this way
एवं:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb of manner)
यथा-योगम्as appropriate, accordingly
यथा-योगम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय) + योग (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययत्वेन प्रयोगः; अर्थः ‘यथायोग्यं’
अन्तर्भूताःare included
अन्तर्भूताः:
Karma (Predicate/विधेय)
TypeVerb
Rootअन्तर् + भू (धातु) → अन्तर्भूत (कृदन्त, क्त-प्रत्यय)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), बहुवचन; विधेय
सहस्रशःby thousands, in thousands
सहस्रशः:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसहस्रशस् (अव्यय)
Formअव्यय; परिमाण/प्रकारवाचक (distributive adverb)

Unspecified (narrative voice within Prabhāsakṣetramāhātmya)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Scene: A sacred grove near a tīrtha: layered grasses, shrubs, creepers climbing trees; the sense of countless plant forms extending beyond the frame, suggesting ‘sahasraśaḥ’ multiplicity.

FAQs

Even plant life is honored as a living category; dharma extends beyond humans to the entire web of life.

The teaching sits within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya, providing universal context to the sacred geography.

None in this verse.