Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

Devanagari script

भिक्षंतं भस्मदिग्धांगं झषकेतुमिवापरम् । विक्षोभिताश्च नः सर्वे दारा एतेन डिंडिना

Transliteration

bhikṣaṃtaṃ bhasmadigdhāṃgaṃ jhaṣaketumivāparam | vikṣobhitāśca naḥ sarve dārā etena ḍiṃḍinā

Translation

“Dia berkeliaran meminta sedekah, seluruh tubuhnya disapu abu, bagaikan Jhaṣaketu yang lain; dan oleh Ḍiṃḍin ini, para isteri kami semua telah digoncangkan hatinya.”

Word by Word

• भिक्षन्तम्: begging
• भिक्षन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: भिक्ष् (धातु) → भिक्षन्त् (शतृ/वर्तमान-कृदन्त)
• Form: वर्तमान-कृदन्त (शतृ), पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तम्’ (पूर्वश्लोक) इत्यस्य विशेषणम्

• भस्मदिग्धाङ्गम्: whose limbs were smeared with ash
• भस्मदिग्धाङ्गम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भस्म + दिग्ध + अङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—भस्मना दिग्धानि अङ्गानि यस्य (बहुव्रीह्यर्थेऽपि), बहुपद-तत्पुरुषसमूहः

• झषकेतुम्: Jhaṣaketu (a named being)
• झषकेतुम्: Upamana (Standard of comparison/उपमान)
• Type: Noun
• Root: झषकेतु (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—झषस्य केतुः इति षष्ठी-तत्पुरुषः (नामविशेषः)

• इव: like
• इव: Upama-dyotaka (Comparator/उपमाद्योतक)
• Type: Indeclinable
• Root: इव (अव्यय)
• Form: अव्यय; उपमावाचक-निपात (comparative particle)

• अपरम्: another
• अपरम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अपर (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘तम्’ इत्यस्य विशेषणम् (another)

• विक्षोभिताः: agitated / disturbed
• विक्षोभिताः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वि + क्षुभ् (धातु) → विक्षोभित (कृदन्त)
• Form: भूतकालिक-कृदन्त (क्त/PPP), पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘दारा:’ इत्यस्य विशेषणम्

• च: and
• च: Samuccaya (Connector/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयार्थक (conjunction)

• नः: our
• नः: Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: षष्ठी, बहुवचन; ‘अस्माकम्’

• सर्वे: all
• सर्वे: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘दारा:’ इत्यस्य विशेषणम्

• दाराः: wives
• दाराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दार (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘पत्नी’ अर्थे बहुवचन-प्रयोगः

• एतेन: by this (one)
• एतेन: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: एतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• डिंडिना: by Ḍiṃḍi
• डिंडिना: Karana (Instrument/Agent in passive/करण)
• Type: Noun
• Root: डिंडि (प्रातिपदिक)
• Form: पुल्लिङ्ग, तृतीया, एकवचन

Speaker

Ṛṣis (the sages) speaking collectively (from immediate narrative context)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (episode locus)

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: The sages, agitated, point accusingly at the ash-smeared beggar-ascetic, comparing him to Jhaṣaketu; their faces show outrage while the ascetic remains eerily calm.

Characters & Entities

• Ḍiṁḍin
• Jhaṣaketu
• Bhikṣu (begging ascetic)
• Bhasma (sacred ash)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

External ascetic marks can provoke social tension; the deeper teaching is to master agitation and respond through dharma, not impulse.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsakṣetra, where the Māhātmya situates this encounter to highlight the sanctity and transformative power of the region.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse reports a complaint that drives the ensuing curse-and-consecration narrative.