Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 30

ऋषय ऊचुः । अस्मिन्कुंडे महादेव मत्स्यानां संततिः सदा । त्रिनेत्रा त्वत्प्रसादेन भूयात्सर्वा युगेयुगे

ṛṣaya ūcuḥ | asminkuṃḍe mahādeva matsyānāṃ saṃtatiḥ sadā | trinetrā tvatprasādena bhūyātsarvā yugeyuge

Para ṛṣi berkata: “Wahai Mahādeva, di kolam ini semoga keturunan ikan sentiasa berterusan; dan dengan anugerah-Mu, semoga semuanya bermata tiga pada setiap yuga.”

ṛṣayaḥthe sages
ṛṣayaḥ:
Karta (Speaker)
TypeNoun
Rootṛṣi (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन
ūcuḥsaid
ūcuḥ:
Kriyā (Speech act)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
asminin this
asmin:
Deśa-adhikaraṇa (Locative)
TypeAdjective
Rootidam (प्रातिपदिक; सर्वनाम)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative/7th), एकवचन; निर्देश्य-विशेषण
kuṃḍepond; tank
kuṃḍe:
Deśa-adhikaraṇa
TypeNoun
Rootkuṃḍa (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
mahādevaO Mahādeva
mahādeva:
Sambodhana
TypeNoun
Rootmahā (प्रातिपदिक) + deva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, संबोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन; कर्मधारयः (great + god)
matsyānāmof the fish
matsyānām:
Sambandha (Genitive)
TypeNoun
Rootmatsya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, बहुवचन
saṃtatiḥlineage; progeny; continuity
saṃtatiḥ:
Karta (Subject)
TypeNoun
Rootsaṃtati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
sadāalways
sadā:
Kāla-adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootsadā (अव्यय)
Formअव्यय; नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषण (adverb of time)
tri-netrāthree-eyed
tri-netrā:
Viśeṣaṇa (Qualifier of saṃtatiḥ)
TypeAdjective
Roottri (प्रातिपदिक) + netra (प्रातिपदिक) → trinetra (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with saṃtatiḥ)
tvat-prasādenaby your grace
tvat-prasādena:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument)
TypeNoun
Roottvat (प्रातिपदिक; युष्मद्-प्रत्यय) + prasāda (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुषः (by your grace)
bhūyātmay it be; may it become
bhūyāt:
Kriyā (Wish/benediction)
TypeVerb
Rootbhū (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्
sarvāentire; all
sarvā:
Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (agreeing with saṃtatiḥ)
yugein an age
yuge:
Kāla-adhikaraṇa
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
yugein (each) age
yuge:
Kāla-adhikaraṇa
TypeNoun
Rootyuga (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition for distributive sense)

Ṛṣis

Tirtha: Trinetra-kuṇḍa (contextual)

Type: kund

Listener: Mahādeva (Śiva)

Scene: Sages with folded hands address Mahādeva beside the pond, requesting that fish lineage remain forever and that all fish bear the third eye in every age; the pond glows as a living emblem of Śiva’s grace.

Ṛṣis
Ś
Śiva (Mahādeva)
K
Kuṇḍa (sacred pond)
M
Matsya (fish)

FAQs

A tirtha’s sanctity is preserved through divine grace, and devotees seek enduring auspicious signs that uplift future generations.

A sacred kuṇḍa (pond) within Prabhāsakṣetra, marked by the miracle of trinetra fish.

No direct ritual; it is a prayer/boon-request for the ongoing sacred character of the kuṇḍa.