Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 2

मन्वन्तरप्रमाणं च ब्रह्मांडस्य च विस्तरः । ज्योतिश्चक्रस्वरूपं च यथावदनुवर्णितम् । श्रोतुमिच्छामहे त्वत्तः सांप्रतं तीर्थविस्तरम्

manvantarapramāṇaṃ ca brahmāṃḍasya ca vistaraḥ | jyotiścakrasvarūpaṃ ca yathāvadanuvarṇitam | śrotumicchāmahe tvattaḥ sāṃprataṃ tīrthavistaram

Tuan telah menghuraikan dengan tepat ukuran Manvantara, keluasan Brahmāṇḍa (telur kosmik), serta hakikat roda para cahaya langit. Kini kami ingin mendengar daripada tuan perincian tentang tīrtha-tīrtha (tempat suci ziarah).

मन्वन्तरप्रमाणम्the measure/extent of a Manvantara
मन्वन्तरप्रमाणम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootमन्वन्तर + प्रमाण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (मन्वन्तरस्य प्रमाणम्)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
ब्रह्माण्डस्यof the universe (Brahmāṇḍa)
ब्रह्माण्डस्य:
Sambandha (Genitive/षष्ठी)
TypeNoun
Rootब्रह्माण्ड (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
विस्तरःthe expanse/detail
विस्तरः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootविस्तर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
ज्योतिःचक्रस्वरूपम्the nature/form of the circle of luminaries
ज्योतिःचक्रस्वरूपम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootज्योतिस् + चक्र + स्वरूप (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (ज्योतिषां चक्रस्य स्वरूपम्)
and
:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय-बोधक (conjunction)
यथावत्properly, in due order
यथावत्:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb: properly)
अनुवर्णितम्has been described
अनुवर्णितम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeVerb
Rootअनु + वर्ण् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (Past passive participle), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
श्रोतुम्to hear
श्रोतुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootश्रु (धातु) + तुमुन् (कृदन्त)
Formतुमुनन्त (Infinitive), अव्ययवत् प्रयोग
इच्छामहेwe wish/desire
इच्छामहे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootइष् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष (1st person), बहुवचन, आत्मनेपद
त्वत्तःfrom you
त्वत्तः:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootत्वद् (प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative/5th), एकवचन
साम्प्रतम्now, at present
साम्प्रतम्:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootसाम्प्रत (प्रातिपदिक/अव्ययीभाववत्)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
तीर्थविस्तरम्the detailed account of the sacred places
तीर्थविस्तरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतीर्थ + विस्तर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन; तत्पुरुष-समास (तीर्थाणां विस्तरम्)

Ṛṣis (Sages)

Tirtha: Prabhāsa tīrtha-vistara (requested)

Type: kshetra

Listener: ṛṣayaḥ addressing the narrator

Scene: Sages praise the narrator’s cosmological exposition—manvantaras, brahmāṇḍa, and the wheel of luminaries—then request the detailed tīrtha account; a visual juxtaposition of cosmos diagram and earthly pilgrimage map.

M
Manvantara
B
Brahmāṇḍa
J
Jyotiścakra
T
Tīrthas

FAQs

Purāṇic wisdom bridges cosmos and conduct: after learning the universe’s order, devotees seek the Dharma-map of tīrthas on earth.

No single tīrtha is named; the sages request the full tīrtha-vistara that will include Prabhāsa and other sacred places.

None directly; it introduces the forthcoming pilgrimage and tīrtha teachings (often involving snāna, dāna, and vrata).