Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

षष्ठकालात्परं शूद्रस्तपः कुर्याद्यथा क्वचित् । राष्ट्रहानिस्तदा ज्ञेया राज्ञश्चोपद्रवो महान्

ṣaṣṭhakālātparaṃ śūdrastapaḥ kuryādyathā kvacit | rāṣṭrahānistadā jñeyā rājñaścopadravo mahān

Jika seorang śūdra, dalam apa jua keadaan, melakukan tapa melampaui had yang ditetapkan (melebihi ‘waktu keenam’), hendaklah difahami itu sebagai tanda bencana bagi negeri dan penderitaan besar bagi raja.

षष्ठकालात्after/from the sixth time
षष्ठकालात्:
Apadana (Source/अपादान)
TypeNoun
Rootषष्ठकाल (प्रातिपदिक; समास)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन; षष्ठः कालः इति कर्मधारय/तत्पुरुषभावः
परम्beyond, after
परम्:
Kaala-adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपर (प्रातिपदिक)
Formअव्ययप्रयोग (adverbial accusative): ‘beyond/after’
शूद्रःa Śūdra
शूद्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशूद्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन
तपःausterity
तपः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतपस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
यथाas, in whatever manner
यथा:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
Formउपमान/प्रकारवाचक-अव्यय (as/how)
क्वचित्at any time/anywhere
क्वचित्:
Desha/Kaala-adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootक्वचित् (अव्यय)
Formदेश/कालवाचक-अव्यय (somewhere/sometime)
राष्ट्रहानिःloss of the kingdom/state
राष्ट्रहानिः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootराष्ट्र-हानि (प्रातिपदिक; समास)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राष्ट्रस्य हानिः इति षष्ठी-तत्पुरुषः
तदाthen
तदा:
Kaala-adhikarana (Temporal/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्यय (then)
ज्ञेयाis to be known (as)
ज्ञेया:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootज्ञा (धातु) + तव्यत् (कृदन्त)
Formकर्तव्य/भाव्यर्थक कृदन्त (gerundive), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; राष्ट्रहानिः इत्यस्य विशेषणम्
राज्ञःof the king
राज्ञः:
Shashthi-sambandha (Genitive relation/षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
and
:
Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक-अव्यय (and)
उपद्रवःcalamity, affliction
उपद्रवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootउपद्रव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
महान्great
महान्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; उपद्रवः इत्यस्य विशेषणम्

Skanda (deduced: Prabhāsa Khaṇḍa Māhātmya narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A cautionary tableau: a pilgrim attempting severe austerity while ominous signs—darkened sky, distressed courtiers—suggest impending trouble for the realm.

Ś
Śūdra
R
rājā (king)
R
rāṣṭra (kingdom)

FAQs

Pilgrimage and austerity should follow prescribed dharma; disorderly practice is portrayed as socially destabilizing.

Prabhāsa Kṣetra (Prabhāsakṣetra), discussed within its Māhātmya section.

A restriction on undertaking tapas beyond a stated limit (‘ṣaṣṭhakāla’), framed as a dharmic boundary.