Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 51

तं समाधिगतं ज्ञात्वा भेषजैर्योगसंमतैः । ममर्दुः सर्वतो विप्रास्तत्र सुप्ततनौ भृशम्

taṃ samādhigataṃ jñātvā bheṣajairyogasaṃmataiḥ | mamarduḥ sarvato viprāstatra suptatanau bhṛśam

Setelah mengetahui bahawa dia telah memasuki samādhi, para brāhmaṇa menggosok tubuhnya yang terbaring itu dari segenap sisi dengan kuat, menggunakan herba ubatan yang diakui dalam amalan yoga.

तम्him
तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्
समाधिगतम्having entered samādhi
समाधिगतम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसमाधि (प्रातिपदिक) + गम् (धातु)
Formभूतकृदन्तः (क्त-प्रत्ययः, past passive participle), पुंलिङ्गम्, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; अर्थः: समाधिं गतः (entered samādhi)
ज्ञात्वाhaving known/realized
ज्ञात्वा:
Purvakala-kriya (Prior action)
TypeIndeclinable
Rootज्ञा (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्ययम् (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (having known)
भेषजैःwith medicines
भेषजैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गम् (neuter), तृतीया-विभक्तिः (instrumental), बहुवचनम् (plural)
योगसंमतैःapproved/appropriate (per yoga)
योगसंमतैः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootयोग (प्रातिपदिक) + संमत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्गे तृतीया-बहुवचनम् (agreeing with भेषजैः); तृतीया-विभक्तिः, बहुवचनम्; तत्पुरुषः (योगेन संमताः = approved by yoga/appropriate per yogic practice)
ममर्दुःthey rubbed/massaged
ममर्दुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootमृद्/मर्द् (धातु)
Formलिट् (Perfect), परस्मैपदम्, प्रथमपुरुषः, बहुवचनम्
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Desha-visheshana (Spatial modifier)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्ययम्, दिशावाचक/पर्यायवाचक (on all sides/everywhere)
विप्राःthe brahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, प्रथमा-विभक्तिः, बहुवचनम्
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्ययम्, देशवाचक
सुप्ततनौon/in his sleeping body
सुप्ततनौ:
Adhikarana (Locus/अधिकरण)
TypeNoun
Rootसुप्त (कृदन्त-प्रातिपदिक) + तनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, सप्तमी-विभक्तिः (locative), एकवचनम्; तत्पुरुषः (सुप्ता तनुः यस्य/यत्र = in the sleeping body)
भृशम्strongly
भृशम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootभृशम् (अव्यय)
Formअव्ययम्, परिमाण/तीव्रतावाचक (intensifier)

Narrator (contextual Purāṇic narration)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Śaunaka and the Naimiṣāraṇya ṛṣis (frame typical of Skanda recensions)

Scene: At Prabhāsa, a group of brāhmaṇa-sages surround a yogin in deep samādhi, gently rubbing his limbs with herbal pastes and fragrant oils; the setting suggests a sacred grove near a tīrtha with calm light and ritual vessels nearby.

V
Viśākha
S
Samādhi

FAQs

True spiritual life includes compassionate care—supporting a practitioner’s body while honoring their samādhi.

Prabhāsa Kṣetra, where yogic absorption and its signs are recognized by sages.

No vow is prescribed; a practical act is described—using yogically approved herbs for restoring the ascetic’s body.