Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततोगच्छेन्महादेवि देवं चाऽनरकेश्वरम् । तस्मादुत्तरदिग्भागे सर्वपातकनाशनम् । तन्माहात्म्यं प्रवक्ष्यामि शृणु ह्येकमनाः प्रिये

īśvara uvāca | tatogacchenmahādevi devaṃ cā'narakeśvaram | tasmāduttaradigbhāge sarvapātakanāśanam | tanmāhātmyaṃ pravakṣyāmi śṛṇu hyekamanāḥ priye

Īśvara bersabda: “Kemudian, wahai Dewi Agung, hendaklah engkau pergi kepada dewa Anarakeśvara. Di sebelah utara tempat itu ada suatu tapak suci yang melenyapkan segala dosa. Kini Aku akan mengisytiharkan kebesarannya—dengarlah dengan tumpuan sebulat hati, wahai kekasih.”

īśvaraḥĪśvara (Lord)
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
tataḥthen; from there
tataḥ:
Sambandha (Adverbial/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formअव्यय (adverb/काल-देशवाचक)
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative/विधि), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
mahādeviO great goddess
mahādevi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootmahā-devī (प्रातिपदिक; महा + देवी)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन; कर्मधारय-समासः
devamthe god
devam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootdeva (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
caand
ca:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय (conjunction/समुच्चय)
anarakeśvaramAnarakeśvara
anarakeśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootanarak-eśvara (प्रातिपदिक; अनरक + ईश्वर)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः (proper name)
tasmātfrom there
tasmāt:
Apadana (Source/अपादान)
TypeIndeclinable
Roottasmāt (सर्वनाम-प्रातिपदिक tad)
Formअव्ययप्राय (ablatival adverb/तस्मात् = ‘from that’)
uttaradigbhāgein the northern direction-part
uttaradigbhāge:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootuttara-dik-bhāga (प्रातिपदिक; उत्तर + दिक् + भाग)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/अधिकरण), एकवचन; तत्पुरुष-समासः
sarvapātakanāśanamthe destroyer of all sins
sarvapātakanāśanam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootsarva-pātaka-nāśana (प्रातिपदिक; सर्व + पातक + नाशन)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; तत्पुरुष-समासः
tatthat
tat:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन; सर्वनाम
māhātmyamglory; greatness
māhātmyam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootmāhātmya (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/कर्म), एकवचन
pravakṣyāmiI will explain
pravakṣyāmi:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootpra-√vac (धातु)
Formलृट् (Simple Future/भविष्यत्), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
śṛṇulisten
śṛṇu:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootśru (धातु)
Formलोट् (Imperative/आज्ञा), मध्यमपुरुष (2nd), एकवचन; परस्मैपद
hiindeed
hi:
Sambandha (Emphasis/निपात)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formअव्यय (particle/निपात; emphasis)
ekamanāḥwith single-minded attention
ekamanāḥ:
Visheshana (Qualifier of listener/विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka-manas (प्रातिपदिक; एक + मनस्)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्मधारय-समासः; बहुव्रीह्यर्थे ‘one-minded’ (used predicatively)
priyeO dear one
priye:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootpriya (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Anarakeśvara (and northern sarva-pātaka-nāśana site)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Pārvatī)

Scene: Śiva (Īśvara) addresses Devī intimately, pointing the way: ‘Go next to Anarakeśvara; north of it lies a place that destroys all sins’; the scene suggests a sacred map unfolding through divine speech.

Ś
Śiva (Īśvara)
P
Pārvatī (Mahādevī)
A
Anarakeśvara

FAQs

Sacred travel (tīrtha-yātrā) guided by devotion and focused listening is presented as a path to purification and merit.

Anarakeśvara in Prabhāsa Kṣetra, and additionally a northern spot described as ‘destroyer of all sins’.

The instruction is to go/visit (gacchet) Anarakeśvara and to attend to the māhātmya with one-pointed mind; no specific dāna or vrata is detailed in this verse.