Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 21

अजैकपादहिर्बुध्न्यो विरूपाक्षोऽथ रैवतः । हरश्च बहुरूपश्च त्र्यंबकश्च सुरेश्वरः

ajaikapādahirbudhnyo virūpākṣo'tha raivataḥ | haraśca bahurūpaśca tryaṃbakaśca sureśvaraḥ

Ajaikapād, Ahirbudhnya, Virūpākṣa, dan Raivata; Hara, Bahurūpa, Tryambaka, dan Sureśvara—mereka ini diumumkan dalam kalangan perwujudan Rudra.

अजैकपादःAjaikapāda (a Rudra name)
अजैकपादः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअज + एक + पाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (अजस्य एकः पादः यस्य) इति रूढिनाम
अहिर्बुध्न्यःAhirbudhnya (a Rudra name)
अहिर्बुध्न्यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहि + बुध्न्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (अहिः इव/अहिसंबन्धी बुध्न्यः) इति नाम
विरूपाक्षःVirūpākṣa (one with unusual eyes; a Rudra name)
विरूपाक्षः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootवि + रूप + अक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (विरूपे अक्षिणी यस्य)
अथthen/and
अथ:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रम/समुच्चयार्थक-निपात (then/and)
रैवतःRaivata (a Rudra name)
रैवतः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरैवत (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
हरःHara (Śiva; a Rudra name)
हरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootहर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
बहुरूपःBahurūpa (many-formed; a Rudra name)
बहुरूपः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबहु + रूप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—बहुव्रीहिः (बहूनि रूपाणि यस्य)
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
त्र्यंबकःTryambaka (three-eyed; a Rudra name)
त्र्यंबकः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootत्रि + अम्बक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (त्रीणि अम्बकानि/नेत्राणि यस्य) इति रूढिनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चयार्थक-निपात (and)
सुरेश्वरःLord of the gods (a Rudra name)
सुरेश्वरः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसुर + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् ईश्वरः)

Skanda (deduced from Prabhāsa Māhātmya dialogic style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Implied continuation of the female interlocutor context

Scene: A procession of Rudra manifestations around a central liṅga: Ajaikapād with one-footed ascetic symbolism, Ahirbudhnya rising from ocean-depths with serpent motif, Virūpākṣa with distinctive eyes, Raivata with regal bearing, Hara as remover, Bahurūpa shifting forms, Tryambaka three-eyed, Sureśvara as lord of gods; the Somnātha coastline and temple silhouette in the background.

A
Ajaikapād
A
Ahirbudhnya
V
Virūpākṣa
R
Raivata
H
Hara
B
Bahurūpa
T
Tryambaka
S
Sureśvara
R
Rudras

FAQs

Śiva’s one reality is praised through many Rudra-names, teaching unity behind diverse divine functions.

Prabhāsakṣetra, a celebrated Shaiva landscape where the remembrance of Rudra-forms is auspicious.

No explicit rite; the devotional act implied is reciting and contemplating Rudra-nāmas.