Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 3

अजरश्चामरश्चैव प्रसादात्पद्मयोनिनः । स गत्वा तत्र विप्रेन्द्रो देवदेवस्य शूलिनः । लिंगं तु स्थापयामास ज्ञात्वा तत्क्षेत्रमुत्तमम्

ajaraścāmaraścaiva prasādātpadmayoninaḥ | sa gatvā tatra viprendro devadevasya śūlinaḥ | liṃgaṃ tu sthāpayāmāsa jñātvā tatkṣetramuttamam

Dengan rahmat Yang Lahir dari Teratai (Brahmā), beliau menjadi tidak tua dan tidak mati. Lalu brahmana yang paling utama itu pergi ke sana; setelah mengetahui tempat itu sebagai kṣetra yang unggul, beliau menegakkan sebuah liṅga bagi Tuhan Pemegang Trisula—Dewa segala dewa.

अजरःageless
अजरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअजर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
अमरःimmortal
अमरः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootअमर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (सः)
and
:
Sambandha (Connector/समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
एवindeed; certainly
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (emphatic particle)
प्रसादात्from (the) grace
प्रसादात्:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeNoun
Rootप्रसाद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति (Ablative), एकवचन
पद्मयोनिनःof the lotus-born (Brahmā)
पद्मयोनिनः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootपद्म + योनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (Genitive), एकवचन
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formकृदन्त; त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)
विप्रेन्द्रःchief of brāhmaṇas
विप्रेन्द्रः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
देवदेवस्यof the god of gods
देवदेवस्य:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootदेव + देव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
शूलिनःof the trident-bearer (Śiva)
शूलिनः:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootशूलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषणवत् नाम (epithet of Śiva)
लिङ्गम्liṅga (emblem)
लिङ्गम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootलिङ्ग (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
तुthen; indeed
तु:
Sambandha (Discourse particle/निपात)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात (particle)
स्थापयामासinstalled; set up
स्थापयामास:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
Formलिट्-लकार (Periphrastic Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच् (causative) भावः—स्थापयति
ज्ञात्वाhaving known
ज्ञात्वा:
Purvakala (Prior action/पूर्वकाल)
TypeVerb
Rootज्ञा (धातु)
Formकृदन्त; त्वा-प्रत्यय (absolutive/gerund)
तत्-क्षेत्रम्that sacred place/field
तत्-क्षेत्रम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम) + क्षेत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
उत्तमम्excellent; best
उत्तमम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootउत्तम (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (तत्क्षेत्रम्)

Śiva (Īśvara)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: A venerable brāhmaṇa-sage, radiant with Brahmā’s boon of agelessness, arrives at Prabhāsa and consecrates a Śiva-liṅga; the sea-breeze and coastal sands frame the newly founded shrine.

B
Brahmā (Padmayoni)
Ś
Śiva (Śūlin)
M
Mārkaṇḍeya

FAQs

A kṣetra becomes supremely holy through ṛṣi-realization and the consecration of Śiva’s liṅga.

Mārkaṇḍeyeśvara in Prabhāsakṣetra, founded through Mārkaṇḍeya’s installation of a Śiva-liṅga.

The archetypal act of pratiṣṭhā: establishing a Śiva-liṅga upon recognizing the excellence of the kṣetra.