Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 25

तीर्थयात्राप्रसंगेन तेन मार्गेण भामिनि । कालेन तेन सर्वेऽथ यथावदभिवादनैः । आयुष्मान्भव तैरुक्तः स बालो दण्डवल्कली

tīrthayātrāprasaṃgena tena mārgeṇa bhāmini | kālena tena sarve'tha yathāvadabhivādanaiḥ | āyuṣmānbhava tairuktaḥ sa bālo daṇḍavalkalī

Wahai yang jelita, ketika mereka mengembara menunaikan ziarah tīrtha melalui jalan itu, pada waktunya mereka semua menerima penghormatan yang sewajarnya. Dan budak itu—bertongkat dan berpakaian kulit kayu—diberkati oleh mereka dengan kata-kata: “Semoga engkau panjang umur.”

तीर्थयात्राप्रसङ्गेनby occasion of a pilgrimage
तीर्थयात्राप्रसङ्गेन:
Karana/Hetu (Instrument/Cause/करण-हेतु)
TypeNoun
Rootतीर्थ (प्रातिपदिक) + यात्रा (प्रातिपदिक) + प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण/हेतु), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (तीर्थयात्रायाः प्रसङ्गः)
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (मार्गेण इति)
मार्गेणby the path/route
मार्गेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमार्ग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
भामिनिO lovely lady
भामिनि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootभामिनी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (vocative), एकवचन
कालेनin/with time
कालेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), एकवचन
तेनby that
तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन; विशेषणम् (कालेन इति)
सर्वेall (of them)
सर्वे:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), बहुवचन
अथthen
अथ:
Sambandha (Discourse connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formक्रम/आरम्भबोधक-अव्यय (then/now)
यथावत्properly
यथावत्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयथावत् (अव्यय)
Formप्रकारवाचक-अव्यय (properly, as prescribed)
अभिवादनैःwith salutations
अभिवादनैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअभिवादन (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
आयुष्मान्long-lived
आयुष्मान्:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootआयुष्मत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (भव इति) विधेय-विशेषणम्
भवbe
भव:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ/Imperative), मध्यमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्
तैःby them
तैः:
Karta (Agent/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (करण), बहुवचन
उक्तःaddressed/said to
उक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formकर्मणि क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; (सः/बालः इति) विशेषणम्
सःthat/he
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन
बालःthe boy
बालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootबाल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (कर्ता), एकवचन; (सः इत्यस्य अप्पोजिशन)
दण्डवल्कलीwearing a staff and bark-garment
दण्डवल्कली:
Karta (Subject complement/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootदण्ड (प्रातिपदिक) + वल्कलिन् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्मधारयः (दण्डश्च वल्कलिनः/वल्कलधारी च) — ‘staff-and-bark-garment-wearing’

Narrator (Purāṇic narrator within Prabhāsakṣetra Māhātmya context)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (yātrā-mārga within its sphere)

Type: kshetra

Listener: Bhāminī/Varānane

Scene: Seven sages on pilgrimage receive the boy’s proper salutations; they raise hands in blessing, uttering ‘Āyuṣmān bhava’; the boy stands with staff and bark garment.

S
Saptarṣi
B
brahmacārin (boy ascetic)

FAQs

Reverent greeting of the virtuous—especially sages—invites blessings and supports dharma on pilgrimage.

The episode occurs within Prabhāsakṣetra Māhātmya, linking pilgrimage movement to the sanctity of Prabhāsa.

Abhivādana (formal respectful salutation) is highlighted as proper conduct, especially toward elders and sages.