Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

शूद्रान्नोपहता विप्रा विह्वला रतिलालसाः । कुपिताः किं करिष्यंति निर्विषा इव पन्नगाः

śūdrānnopahatā viprā vihvalā ratilālasāḥ | kupitāḥ kiṃ kariṣyaṃti nirviṣā iva pannagāḥ

Para brāhmaṇa yang telah terjejas oleh makanan śūdra menjadi goyah dan didorong oleh nafsu inderawi. Walau mereka murka, apakah yang mampu mereka lakukan—seperti ular yang telah kehilangan bisanya?

शूद्रान्न-उपहताafflicted by Shudra's food
शूद्रान्न-उपहता:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशूद्र + अन्न (प्रातिपदिकौ) + उप-√हन् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; 'शूद्रान्न' (षष्ठी-तत्पुरुष) + 'उपहता' (क्त-प्रत्यय PPP) — 'struck/afflicted by Shudra-food' (agreeing with विप्राः)
विप्राःBrahmins
विप्राः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
विह्वलाःbewildered, distressed
विह्वलाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootविह्वल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन
रतिलालसाःlusting for sensual pleasure
रतिलालसाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootरति + लालस (प्रातिपदिकौ)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः — 'रतौ लालसाः' = 'eager for pleasure'
कुपिताःangered
कुपिताः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootकुपित (प्रातिपदिक; √कुप् (धातु) + क्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; क्त-प्रत्यय PPP — 'angered'
किम्what
किम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; प्रश्नवाचक सर्वनाम (interrogative)
करिष्यन्तिwill do
करिष्यन्ति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
Formलृट् (Simple Future/लृट्), तृतीयपुरुष, बहुवचन; परस्मैपदम्
निर्विषाःpoisonless
निर्विषाः:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootनिर् + विष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; उपसर्गपूर्वक विशेषण — 'without poison'
इवlike
इव:
Sambandha (Simile marker/उपमा)
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
Formअव्यय; उपमावाचक (comparative particle)
पन्नगाःsnakes
पन्नगाः:
Upamana (Standard of comparison/उपमान)
TypeNoun
Rootपन्नग (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

Unknown (Prabhāsakṣetramāhātmya narration; likely within an ācāra-śikṣā passage)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A group of brāhmaṇas after eating become restless, eyes drawn to sensual objects; beside them a serpent with blunted fangs and no venom sac symbolizes lost potency; a dimmed sacred flame in the background.

FAQs

It links food discipline to inner steadiness and spiritual potency, warning that impurity weakens one’s effectiveness.

Prabhāsa Kṣetra, within the Prabhāsakṣetramāhātmya section.

A caution against consuming certain foods considered ritually impairing in the text’s dharma framework.