Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 15

त्रैलोक्यशोभितां देवीं दिव्य तोयां सुनिर्मलाम् । स नीचो यः पुमानेतां न वन्देत सरस्वतीम्

trailokyaśobhitāṃ devīṃ divya toyāṃ sunirmalām | sa nīco yaḥ pumānetāṃ na vandeta sarasvatīm

Sarasvatī ialah Dewi yang menghiasi tiga alam—airnya bersifat ilahi dan amat suci. Hina benar lelaki yang tidak menunduk menyembah Sarasvatī ini.

त्रैलोक्य-शोभिताम्adorned by the three worlds
त्रैलोक्य-शोभिताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootत्रैलोक्य (प्रातिपदिक) + शोभित (कृदन्त, √शुभ्/शोभ् धातु)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (कर्म), एकवचन; कृदन्त-भूतकर्मणि/क्त (past passive participle) रूप ‘शोभित’
देवीम्the goddess
देवीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
दिव्यdivine
दिव्य:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to ‘तोयाम्’)
तोयाम्(as) water / river
तोयाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतोया/तोय (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
सुनिर्मलाम्very pure
सुनिर्मलाम्:
Visheshana (Adjectival/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु- (उपसर्ग/अव्यय) + निर्मल (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to ‘देवीम्/तोयाम्’)
सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम
नीचःbase, low
नीचः:
Visheshya (Predicate adjective/विशेष्य-विशेषण)
TypeAdjective
Rootनीच (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (to ‘सः/पुमान्’)
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक-सर्वनाम (relative pronoun)
पुमान्a man
पुमान्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootपुमांस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
एताम्this (her)
एताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम (points to ‘सरस्वतीम्/देवीम्’)
not
:
Pratiṣedha (Negation/निषेध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
वन्देतshould worship/salute
वन्देत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√वन्द् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

Skanda (deduced)

Tirtha: Sarasvatī (Prabhāsa)

Type: kshetra

Scene: A radiant Sarasvatī river with crystalline waters; pilgrims at the bank bowing with folded hands; one arrogant figure stands unbowed, visually marked as ‘low’ by shadow and distance from the river’s light.

S
Sarasvatī
T
Trailokya

FAQs

Reverence toward the sacred (vandana) is itself dharma; arrogance or neglect toward a purifier like Sarasvatī is condemned.

Sarasvatī as worship-worthy tīrtha-deity within Prabhāsa Kṣetra.

Vandana—bowing/saluting Sarasvatī (a devotional act associated with tīrtha visitation).