Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 59

स च मृगवपुर्भूत्वा प्रणष्टः शिवभीतितः । पृष्ठतस्तु धनुष्पाणिर्जगाम भगवाञ्छिवः । अद्यापि दृश्यते व्योम्नि तारारूपो महेश्वरि

sa ca mṛgavapurbhūtvā praṇaṣṭaḥ śivabhītitaḥ | pṛṣṭhatastu dhanuṣpāṇirjagāma bhagavāñchivaḥ | adyāpi dṛśyate vyomni tārārūpo maheśvari

Kerana takut akan Śiva, dia menjelma menjadi seekor rusa lalu melarikan diri. Di belakangnya, Bhagavān Śiva berjalan mengejar dengan busur di tangan. Hingga hari ini, wahai Maheśvarī, dia terlihat di langit dalam rupa sebuah bintang.

सःhe
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; सर्वनाम
and
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चयबोधक) — conjunction
मृग-वपुःa deer-form
मृग-वपुः:
Karta (Predicative complement/कर्ता-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक) + वपुस् (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (कर्मधारय/उपमान: ‘मृगस्य वपुः’); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriya (पूर्वक्रिया/Adverbial action)
TypeIndeclinable
Rootभू (धातु) + त्वा (क्त्वा)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive) — ‘having become’
प्रणष्टःvanished, fled
प्रणष्टः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + नश् (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सः)
शिव-भीतितःout of fear of Śiva
शिव-भीतितः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootशिव (प्रातिपदिक) + भीति (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb) ‘-तः’; तत्पुरुष-समास (‘शिवस्य भीतिः’); कारणवाचक
पृष्ठतःfrom behind
पृष्ठतः:
Adhikarana (Spatial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formअव्यय (देशवाचक) — ‘from behind/behind’
तुbut, indeed
तु:
Sambandha (Discourse/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय (विरोध/विशेषार्थक निपात)
धनुः-पाणिःbow-in-hand (one holding a bow)
धनुः-पाणिः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeNoun
Rootधनुस् (प्रातिपदिक) + पाणि (प्रातिपदिक)
Formबहुव्रीहि-समास (‘धनुः पाणौ यस्य सः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (शिवः)
जगामwent, followed
जगाम:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
भगवान्the Blessed Lord
भगवान्:
Karta (Apposition/कर्ता)
TypeNoun
Rootभगवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
शिवःŚiva
शिवः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अद्यtoday, now
अद्य:
Kala (Time/काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
Formअव्यय (कालवाचक) — ‘today/now’
अपिeven, also
अपि:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय/अपि-भाव) — ‘also/even’
दृश्यतेis seen, appears
दृश्यते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद; कर्मणि प्रयोग (passive)
व्योम्निin the sky
व्योम्नि:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
तारा-रूपःin the form of a star
तारा-रूपः:
Karta (Subject-qualifier/कर्ता-विशेषण)
TypeAdjective
Rootतारा (प्रातिपदिक) + रूप (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (‘तारायाः रूपम्’/‘तारारूपः’); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (सः/शिवः)
महेश्वरिO Maheśvarī
महेश्वरि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहेश्वरी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन

Contextually Śiva (continuing narration to Devī/ Pārvatī)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra (celestial tārā-smṛti)

Type: kshetra

Listener: Maheśvarī (Devī/Umā)

Scene: A figure (the offender) transforms into a deer and bolts away; Śiva follows with bow drawn, the chase arcing upward into the heavens; the fleeing deer becomes a star—still visible—while Devī is addressed as Maheśvarī.

Ś
Śiva
M
Maheśvarī (Pārvatī)

FAQs

Ego and sacrificial pride cannot withstand Śiva’s dharma; even divine events leave cosmic signs that inspire remembrance of the Lord.

The verse sits within the Prabhāsa Kṣetra Māhātmya, framing sacred geography through the Dakṣa-yajña episode, though this particular line highlights a celestial marker rather than a local tīrtha ritual.

No direct vrata, dāna, snāna, or japa is prescribed in this verse; it is primarily narrative and cosmological.