Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

संहरस्व सुरश्रेष्ठ तेजः स्वदहनात्मकम् त्रै । लोक्यं व्याकुलीभूतमेवं सर्वं चराचरम् । न यावत्प्रलयं याति तावद्रक्ष सुरेश्वर

saṃharasva suraśreṣṭha tejaḥ svadahanātmakam trai | lokyaṃ vyākulībhūtamevaṃ sarvaṃ carācaram | na yāvatpralayaṃ yāti tāvadrakṣa sureśvara

“Tariklah kembali, wahai yang terbaik antara para dewa, tenaga menyala milikmu yang hakikatnya api yang membakar diri. Triloka—segala yang bergerak dan tidak bergerak—telah gundah. Lindungilah kami, wahai Tuhan para dewa, sebelum ia meluncur menuju pralaya.”

संहरस्वwithdraw/bring under control
संहरस्व:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootसम्-हृ (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), आत्मनेपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
सुरश्रेष्ठO best of gods
सुरश्रेष्ठ:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + श्रेष्ठ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणां श्रेष्ठः)
तेजःsplendor, fiery energy
तेजः:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतेजस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
स्वदहनात्मकम्of self-consuming nature
स्वदहनात्मकम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक) + दहन (प्रातिपदिक) + आत्मक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः (स्व-दहन-आत्मक = of the nature of self-burning)
त्रैलोक्यम्the three worlds
त्रैलोक्यम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootत्रि (संख्या) + लोक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
व्याकुलीभूतम्become distressed
व्याकुलीभूतम्:
Visheshana (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि-आ-कुल (प्रातिपदिक) + भू (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि-कृदन्त (PPP), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा एकवचन; ‘become agitated’
एवम्thus
एवम्:
Kriya-viseshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb) ‘thus/in this way’
सर्वम्all
सर्वम्:
Visheshana (Adjectival modifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसर्व (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
चराचरम्all moving and unmoving (beings)
चराचरम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootचर (प्रातिपदिक) + अचर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; इतरेतर-द्वन्द्वः (चर + अचर = moving and unmoving beings)
not
:
Sambandha (Negation)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेधार्थक अव्यय (negation)
यावत्as long as, until
यावत्:
Kriya-viseshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootयावत् (अव्यय)
Formअव्यय (correlative) ‘as long as/until’
प्रलयम्dissolution, destruction
प्रलयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootप्रलय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
यातिgoes, reaches
याति:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलट्-लकार (Present), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन
तावत्so long
तावत्:
Kriya-viseshana (Temporal/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतावत् (अव्यय)
Formअव्यय (correlative) ‘so long/that long’
रक्षprotect
रक्ष:
Kriya (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootरक्ष् (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), परस्मैपद, मध्यमपुरुष, एकवचन
सुरेश्वरO lord of the gods
सुरेश्वर:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootसुर (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (सुराणाम् ईश्वरः)

Devas and Ṛṣis (collective supplication)

Tirtha: Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Surēśvara / Īśvara (Śiva)

Scene: Devas and sages, distressed, plead with folded hands toward the blazing source, imploring the lord to withdraw the self-consuming fire before pralaya; the cosmos appears on the brink.

T
Trailokya
D
Deva
S
Sureśvara
P
Pralaya

FAQs

Divine power must be harmonized for loka-saṅgraha (the welfare of worlds); devotees seek protection through humble appeal.

Prabhāsakṣetra, where Śiva’s mighty radiance becomes localized and sanctifies the land.

A protective prayer (rakṣā-prārthanā) requesting the deity to restrain destructive energy.