Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 14

क्षीरोदे मथ्यमाने तु दैवतैर्दानवैरपि । रत्नानि जज्ञिरे तत्र चतुर्द्दशमितानि वै

kṣīrode mathyamāne tu daivatairdānavairapi | ratnāni jajñire tatra caturddaśamitāni vai

Apabila Samudra Susu dikacau oleh para dewa dan juga para Dānava, maka di sana lahirlah sesungguhnya empat belas ratna (khazanah) yang mulia.

क्षीरोदेin the Milk Ocean
क्षीरोदे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootक्षीर (प्रातिपदिक) + उद (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन; तत्पुरुषः — क्षीरस्य उदः/उदधिः (milk-ocean)
मथ्यमानेwhile being churned
मथ्यमाने:
Adhikarana (Locative absolute/सति-सप्तमी)
TypeVerb
Rootमथ् (धातु) + यमान (कृदन्त)
Formवर्तमानकाले कर्मणि कृदन्त (present passive participle), सप्तमी, एकवचन; सति-सप्तमी
तुindeed/then
तु:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
दैवतैःby the gods
दैवतैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदैवत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
दानवैःby the demons (Dānavas)
दानवैः:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootदानव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
अपिalso
अपि:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootअपि (अव्यय)
Formनिपात (also/even)
रत्नानिgems/treasures
रत्नानि:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
जज्ञिरेwere born/arose
जज्ञिरे:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootजन् (धातु)
Formलिट् (Perfect/परोक्शभूत), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (adverb of place)
चतुर्दशfourteen
चतुर्दश:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् (प्रातिपदिक) + दश (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; संख्यावाचक विशेषणम्; द्वन्द्वसमासः (चतुर्+दश = 14)
मितानिmeasured/numbered (as)
मितानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootमि (धातु) + क्त (कृदन्त) / मित (प्रातिपदिक)
Formभूतकृदन्त (past participle used adjectivally), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘रत्नानि’ इति विशेषणम्
वैindeed
वै:
Sambandha (Discourse particle)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Prabhāsa Kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī (Pārvatī)

Scene: Devas and Dānavas churn the Kṣīroda with Mandara as the churning rod and Vāsuki as the rope; luminous ratnas rise in sequence from foaming milk-ocean, with celestial light and conch-like waves.

K
Kṣīroda (Ocean of Milk)
D
Devas
D
Dānavas
C
Caturdaśa Ratna (14 treasures)

FAQs

Great boons and ‘treasures’ arise from strenuous churning—symbolizing disciplined effort and the cosmic cooperation/contest that yields dharmic order.

The verse is part of Prabhāsakṣetra-māhātmya; it supports Śiva’s emblem (the Moon) whose significance is celebrated in the Prabhāsa setting.

None; it narrates the mythic origin context.