Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 67

वायव्यां तु न्यसेद्राहुं केतुमीशानगोचरे । आप्यायस्वेति मन्त्रेण देवि सोमं सदार्चयेत्

vāyavyāṃ tu nyasedrāhuṃ ketumīśānagocare | āpyāyasveti mantreṇa devi somaṃ sadārcayet

Di barat laut (Vāyavya) hendaklah diletakkan Rāhu, dan Ketu di wilayah Īśāna (timur laut). Wahai Dewi, dengan mantra «āpyāyasva» hendaklah Soma (Bulan) sentiasa dipuja.

वायव्याम्in the north-west (direction)
वायव्याम्:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootवायव्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; दिशावाचक-शब्दः (in the north-west direction)
तुindeed/but
तु:
Sambandha (Discourse particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formअव्यय; निपात/समुच्चय-भेदक (particle: but/indeed)
न्यसेत्should place
न्यसेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootनि-√अस्/न्यस् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; अर्थः—स्थापयेत्/न्यसेत् (should place)
राहुम्Rāhu
राहुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootराहु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
केतुम्Ketu
केतुम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
ईशानगोचरेin the north-east region
ईशानगोचरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootईशान + गोचर (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (ईशानस्य गोचरः); पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (7th/Locative), एकवचन; अर्थः—ईशान-दिशि/ईशान-प्रदेशे (in the north-east region)
आप्यायस्वbe nourished / grow
आप्यायस्व:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-√प्या (धातु)
Formलोट् (Imperative), मध्यमपुरुष (2nd person), एकवचन; आत्मनेपदम्; अर्थः—वर्धस्व/पुष्टिं गच्छ (grow, be nourished)
इतिthus
इति:
Sambandha (Quotation marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; उद्धरण-चिह्न (quotative particle: “thus”)
मन्त्रेणwith the mantra
मन्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootमन्त्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-प्रथमा (Vocative), एकवचन
सोमम्Soma (Moon)
सोमम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (2nd/Accusative), एकवचन
सदाalways
सदा:
Kriya-vishesana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसदा (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (adverb of time: always)
अर्चयेत्should worship
अर्चयेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अर्च् (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपदम्; अर्थः—पूजयेत् (should worship)

Skanda (deduced from Prabhāsa-khaṇḍa māhātmya narrative style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: A navagraha mandala nearing completion: in the northwest a smoky, serpentine Rāhu; in the northeast a banner-like, comet-tailed Ketu; at the center/east a radiant Soma being ‘nourished’ with white offerings (milk, rice).

R
Rāhu
K
Ketu
Ī
Īśāna
S
Soma

FAQs

Growth and nourishment come from steady devotion—Soma’s worship signifies cultivating calmness, vitality, and auspiciousness.

Prabhāsa-kṣetra, presented as a powerful setting for graha-related worship and spiritual uplift.

Place Rāhu (northwest) and Ketu (northeast), and worship Soma using the mantra ‘āpyāyasva’.