Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 78

अशक्तस्तु त्रयोदश्यां नक्तं कुर्याज्जितेन्द्रियः । अयाचितं चतुर्दश्यां ह्युपवासेन पूर्णिमाम्

aśaktastu trayodaśyāṃ naktaṃ kuryājjitendriyaḥ | ayācitaṃ caturdaśyāṃ hyupavāsena pūrṇimām

Namun jika tidak mampu berpuasa penuh pada hari ketiga belas, dengan menguasai indera seseorang boleh melakukan nakta (makan pada waktu malam sahaja). Pada hari keempat belas, hendaklah mengambil makanan yang tidak diminta (ayācita), dan pada hari purnama berpuasalah.

अशक्तःunable
अशक्तः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootअ-शक्त (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; विशेषण (कर्ता)
तुbut
तु:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootतु (अव्यय)
Formनिपात (particle)
त्रयोदश्याम्on the thirteenth (tithi)
त्रयोदश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootत्रयोदशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
नक्तम्night-meal only (eating at night)
नक्तम्:
Karma/Adverbial (Manner)
TypeNoun
Rootनक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; क्रियाविशेषणार्थे (रात्रौ भोजनम्)
कुर्यात्should do
कुर्यात्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formविधिलिङ्-लकार (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन
जितेन्द्रियःself-controlled (having conquered the senses)
जितेन्द्रियः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित-इन्द्रिय (प्रातिपदिक; जि (धातु) + क्त + इन्द्रिय)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त (जित) + तत्पुरुष (इन्द्रियाणि जितानि यस्य)
अयाचितम्unsolicited (without begging)
अयाचितम्:
Karma/Adverbial (Manner)
TypeNoun
Rootअ-याचित (प्रातिपदिक; याच् (धातु) + क्त, नञ्-पूर्वक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; भूतकर्मणि कृदन्त; क्रियाविशेषणार्थे (याचनाविना)
चतुर्दश्याम्on the fourteenth (tithi)
चतुर्दश्याम्:
Adhikarana (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootचतुर्दशी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन
हिindeed
हि:
Sambandha/Discourse particle
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
उपवासेनby fasting
उपवासेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootउपवास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), एकवचन
पूर्णिमाम्(up to) the full-moon day
पूर्णिमाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपूर्णिमा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन

Śiva

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Implied same addressed woman; general instruction to devotees

Scene: A self-controlled pilgrim in Prabhāsa: trayodaśī night-meal in simplicity, caturdaśī receiving unsolicited alms, culminating in pūrṇimā fast before the temple/sea.

FAQs

Purāṇic dharma includes compassionate gradations—when full austerity is not possible, controlled alternatives preserve the vow’s spirit.

The observance is situated in the Prabhāsa-kṣetra teaching cycle of the Skanda Purāṇa.

If unable to fast fully: trayodaśī—nakta; caturdaśī—ayācita; pūrṇimā—upavāsa.