Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । ततो ब्रह्मेश्वरं गच्छेत्तस्य दक्षिणतः स्थितम् । ब्रह्मणा स्थापितं पूर्वं ब्रह्मकुण्डसमीपतः । त्रिषु लोकेषु विख्यातं रक्ष्यमाणं गणैर्मम

īśvara uvāca | tato brahmeśvaraṃ gacchettasya dakṣiṇataḥ sthitam | brahmaṇā sthāpitaṃ pūrvaṃ brahmakuṇḍasamīpataḥ | triṣu lokeṣu vikhyātaṃ rakṣyamāṇaṃ gaṇairmama

Īśvara bersabda: “Kemudian hendaklah pergi ke Brahmeśvara, yang terletak di sebelah selatan tempat itu. Dahulu didirikan oleh Brahmā dekat Brahmakūṇḍa; masyhur di tiga alam dan dipelihara oleh gaṇa-gaṇa-Ku.”

īśvaraḥĪśvara (Lord Śiva)
īśvaraḥ:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
uvācasaid
uvāca:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootvac (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
tataḥthen
tataḥ:
Sambandha (Sequence/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roottataḥ (अव्यय)
Formक्रम/अपादानार्थक-अव्यय (then; from there)
brahmeśvaramBrahmeśvara (a Śiva-liṅga/temple)
brahmeśvaram:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootbrahma (प्रातिपदिक) + īśvara (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
gacchetshould go
gacchet:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
Formविधिलिङ् (Optative), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन; परस्मैपद
tasyaof it/that
tasya:
Sambandha (Reference/सम्बन्ध)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन
dakṣiṇataḥto the south (of it)
dakṣiṇataḥ:
Adhikarana (Relative location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootdakṣiṇataḥ (अव्यय)
Formदिशावाचक-अव्यय (ablatival adverb: 'to the south/right of')
sthitamsituated
sthitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (brahmeśvaram इति विशेष्येण सह)
brahmaṇāby Brahmā
brahmaṇā:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootbrahman (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
sthāpitamestablished
sthāpitam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootsthā (धातु)
Formणिच्-प्रयोजकात् भूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय; causative sense 'caused to be placed'); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (brahmeśvaram इति विशेष्येण सह)
pūrvamformerly
pūrvam:
Sambandha (Time/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootpūrva (प्रातिपदिक)
Formकालवाचक-अव्यय (adverb: formerly)
brahma-kuṇḍa-samīpataḥnear the Brahma-kuṇḍa
brahma-kuṇḍa-samīpataḥ:
Adhikarana (Proximity/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootbrahma (प्रातिपदिक) + kuṇḍa (प्रातिपदिक) + samīpa (प्रातिपदिक) + tas (तस्-प्रत्यय)
Formसमासान्त-तस्-प्रत्ययान्त-अव्यय; स्थानवाचक (ablatival adverb: 'from/near')
triṣuin the three
triṣu:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeAdjective
Roottri (संख्या-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन; (lokeṣu इति विशेष्येण सह)
lokeṣuworlds
lokeṣu:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootloka (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन
vikhyātamrenowned
vikhyātam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootvi-khyā (धातु)
Formभूतकृदन्त (क्त-प्रत्यय); नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (brahmeśvaram इति विशेष्येण सह)
rakṣyamāṇambeing protected
rakṣyamāṇam:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootrakṣ (धातु)
Formवर्तमानकृदन्त (शानच्-प्रत्यय; passive sense), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; (brahmeśvaram इति विशेष्येण सह)
gaṇaiḥby the gaṇas (attendants)
gaṇaiḥ:
Karana (Agent-instrument/करण)
TypeNoun
Rootgaṇa (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, बहुवचन
mamamy
mama:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति (6th/Genitive), एकवचन

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Brahmeśvara (near Brahmakūṇḍa)

Type: kshetra

Listener: Mahādevī (Devī/Umā)

Scene: Īśvara speaks to Devī, pointing out a southern shrine: Brahmeśvara near Brahmakūṇḍa; gaṇas stand as vigilant guardians around the sanctum; pilgrims approach along a path.

Ī
Īśvara (Śiva)
B
Brahmā
B
Brahmeśvara
B
Brahmakūṇḍa
G
Gaṇas
P
Prabhāsa-kṣetra

FAQs

Seek holy places established by great deities; approaching a protected Śiva-liṅga near a tīrtha is portrayed as inherently auspicious.

Brahmeśvara near Brahmakūṇḍa in Prabhāsa-kṣetra (Prabhāsakṣetramāhātmya).

A pilgrimage instruction: “go to Brahmeśvara” (darśana/visit), emphasizing its sanctity and divine protection.