Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 47

पंचोपचारसंयुक्तं ध्यानधारणसंयुतम् । तीर्थोदकेन पाकं वै पेयं तद्वदुदुम्बरे

paṃcopacārasaṃyuktaṃ dhyānadhāraṇasaṃyutam | tīrthodakena pākaṃ vai peyaṃ tadvadudumbare

Dengan melakukan pemujaan dengan lima upacara persembahan serta disertai meditasi dan tumpuan, hendaklah menyediakan ramuan dengan air tīrtha lalu meminumnya; demikian juga dilakukan di bawah pokok udumbara.

पञ्चोपचारसंयुक्तम्accompanied by five offerings/services
पञ्चोपचारसंयुक्तम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपञ्च + उपचार + संयुक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; विशेषण (qualifying an implied ritual/act)
ध्यानधारणसंयुतम्joined with meditation and concentration
ध्यानधारणसंयुतम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootध्यान + धारणा + संयुत (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; विशेषण
तीर्थोदकेनwith sacred water
तीर्थोदकेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootतीर्थ + उदक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन — Instrumental singular
पाकम्a cooked offering/food preparation
पाकम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootपाक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन — Accusative singular; कर्म
वैindeed
वै:
Sambandha/Emphasis (निपात)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formनिपात (particle) — emphasis/assurance
पेयम्drinkable/to be drunk
पेयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootपेय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन — Nom./Acc. singular; विधेयविशेषण (predicate/qualifier)
तद्वत्likewise
तद्वत्:
Kriya-vishesana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootतद्वत् (अव्यय)
Formतुल्यताबोधक अव्यय (adverb) — ‘likewise/in the same way’
उदुम्बरेin/at the udumbara (fig tree)
उदुम्बरे:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootउदुम्बर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन — Locative singular; अधिकरण

Unspecified (within Prabhāsakṣetramāhātmya narrative)

Tirtha: Prabhāsa tīrtha (with Udumbara-sthala)

Type: kshetra

Scene: A devotee performs pañcopacāra pūjā with focused meditation beside an udumbara tree, prepares a sanctified drink using tīrtha-water, and drinks it reverently as prasāda.

U
Udumbara

FAQs

Outer worship (upacāra) is meant to be inseparable from inner steadiness (dhyāna, dhāraṇā), especially in a tīrtha setting.

Prabhāsa-kṣetra; additionally, a sacred udumbara tree locale is indicated as part of the rite’s geography.

Do pañcopacāra worship with meditation, prepare a drink using tīrtha-water, consume it, and perform similarly at the udumbara tree.