Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 1

ईश्वर उवाच । तत्रैव संस्थिता देवि महाकालीति विश्रुता । अधः स्थिते महापीठे पातालविवरान्विते

īśvara uvāca | tatraiva saṃsthitā devi mahākālīti viśrutā | adhaḥ sthite mahāpīṭhe pātālavivarānvite

Īśvara bersabda: “Di tempat itu juga, wahai Dewi, bersemayamlah Dia yang masyhur sebagai Mahākālī—pada Mahāpīṭha yang suci di bawah, yang mempunyai celah menuju ke Pātāla.”

ईश्वरःĪśvara
ईश्वरः:
Karta (Speaker/कर्ता)
TypeNoun
Rootईश्वर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
उवाचsaid
उवाच:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवच् (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (there)
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय; अवधारण (indeed/just)
संस्थिताsituated, established
संस्थिता:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसम् + स्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘सा’ (देवी) इत्यस्य विशेषणम्
देविO Goddess
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति (Vocative), एकवचन
महाकालीMahākālī
महाकाली:
Karta (Apposition/समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा + काली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘महती काली’ इति कर्मधारय
इतिthus (called)
इति:
Sambandha (Quotation/apposition marker/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
Formअव्यय; इति-शब्दः नामनिर्देशे (as/thus)
विश्रुताwell-known
विश्रुता:
Karta (Predicate adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootवि + श्रु (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकृदन्त; स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘महाकाली’ इत्यस्य विशेषणम्
अधःbelow
अधः:
Adhikarana (Locative sense/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअधः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक (below)
स्थितेsituated
स्थिते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formक्त-प्रत्ययान्त; नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘महापीठे’ इत्यस्य विशेषणम् (located)
महापीठेin the great sacred seat
महापीठे:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमहा + पीठ (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘महत् पीठम्’
पातालविवरान्वितेendowed with openings to the netherworld
पातालविवरान्विते:
Adhikarana (Locative/अधिकरण)
TypeAdjective
Rootपाताल + विवर + अन्वित (प्रातिपदिक/कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; ‘महापीठे’ इत्यस्य विशेषणम्; तृतीया/षष्ठी-तत्पुरुषभावः (पातालस्य विवरैः अन्वितम्)

Īśvara (Śiva)

Tirtha: Mahākālī Mahāpīṭha (within Prabhāsa-kṣetra)

Type: kshetra

Listener: Devī (addressed as ‘devi’, ‘surasundarī’)

Scene: Śiva narrates to Devī about a subterranean Mahāpīṭha at Prabhāsa where Mahākālī abides; the ground shows a dark cleft or cave-mouth suggesting a pātāla-opening, with a fierce yet protective Devī presence.

Ī
Īśvara (Śiva)
D
Devī
M
Mahākālī
M
Mahāpīṭha
P
Pātāla
P
Prabhāsakṣetra

FAQs

The Purāṇa maps divinity onto sacred geography, identifying specific power-centers (pīṭhas) where the Goddess is said to abide.

A Mahāpīṭha within Prabhāsakṣetra, associated with Mahākālī and described as having a Pātāla-linked opening.

None in this verse; it introduces the location and presence of Mahākālī.