Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 8

माघे मासि महादेवि सिते पक्षे जितेन्द्रियः । षष्ठ्यामुपोषितो भूत्वा रात्रौ तस्याग्रतः स्वपेत्

māghe māsi mahādevi site pakṣe jitendriyaḥ | ṣaṣṭhyāmupoṣito bhūtvā rātrau tasyāgrataḥ svapet

Wahai Dewi Agung, pada bulan Māgha, dalam paruh terang, setelah menundukkan pancaindera, hendaklah seseorang berpuasa pada hari lunar keenam; dan pada malamnya tidur di hadapan-Nya (Bhāskara, Sang Surya).

माघेin (the month of) Māgha
माघे:
Adhikaraṇa (Location/Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमाघ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन
मासिin the month
मासि:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
महादेविO great goddess
महादेवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootमहादेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन
सितेin the bright (white)
सिते:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootसित (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (पक्षे)
पक्षेfortnight
पक्षे:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootपक्ष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
जितेन्द्रियःself-controlled (having conquered the senses)
जितेन्द्रियः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootजित (प्रातिपदिक; जि + क्त) + इन्द्रिय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष (इन्द्रियाणि जितानि येन)
षष्ठ्याम्on the sixth (tithi)
षष्ठ्याम्:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootषष्ठी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन; तिथि-नाम (on the sixth lunar day)
उपोषितःhaving fasted
उपोषितः:
Kartā (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootउपवस् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘having fasted’
भूत्वाhaving become
भूत्वा:
Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formक्त्वान्त-अव्यय (absolutive), ‘having become/being’
रात्रौat night
रात्रौ:
Adhikaraṇa (Time/अधिकरण)
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन
तस्यof him/that
तस्य:
Sambandha (Genitive relation/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन; सर्वनाम
अग्रतःin front (of)
अग्रतः:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक-क्रियाविशेषण (adverb of place)
स्वपेत्should sleep
स्वपेत्:
Kriyā (Predicate verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्वप् (धातु)
Formविधिलिङ् (optative), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

Skanda (deduced, giving vrata-instructions in Prabhāsa-kṣetra Māhātmya)

Tirtha: Bhāskara (Warita-staskara) at Prabhāsa

Type: kshetra

Listener: Devī (Mahādevī)

Scene: Māgha night at the seaside shrine: a restrained devotee lies/sleeps on a simple mat before Bhāskara’s sanctum; lamps flicker, priests chant softly; moonlight and sea-breeze mingle with temple glow.

M
Mahādevī
M
Māgha
B
Bhāskara
S
Sūrya

FAQs

Pilgrimage-dharma is strengthened by self-control and disciplined observances offered to the deity with devotion.

Prabhāsa-kṣetra, at the presence of Bhāskara (Sūrya) where the vrata is to be performed.

In Māgha bright fortnight: be self-restrained, fast on Śaṣṭhī, and sleep at night before Bhāskara (temple-stay/night observance).