Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 4

छाया तां विशते दिव्या स्मृता सा तेन निक्षुभा । सांप्रतं वर्तते योऽयं मनुर्लोके महामते

chāyā tāṃ viśate divyā smṛtā sā tena nikṣubhā | sāṃprataṃ vartate yo'yaṃ manurloke mahāmate

Chāyā yang bersifat ilahi telah memasuki dirinya (Saṃjñā); maka beliau dikenang dengan nama Nikṣubhā. Dan Manu yang kini sedang berperanan di dunia ini, wahai yang berhati besar—

छायाshadow
छाया:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootछाया (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
ताम्her/that (f.)
ताम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (Accusative), एकवचन; सर्वनाम
विशतेenters
विशते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद-आत्मनेपदप्रयोगः (Ātmanepada)
दिव्याdivine
दिव्या:
Karta (Qualifier)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विशेषण (छाया)
स्मृताis remembered/called
स्मृता:
Kriya (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootस्मृ (धातु) + क्त (कृदन्त)
Formभूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; कर्मणि भाव
साshe
सा:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
तेनtherefore/by that
तेन:
Hetu/Karana (Reason/Instrument)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, तृतीया (Instrumental), एकवचन
निक्षुभाunagitated
निक्षुभा:
Karta (Predicate adjective)
TypeAdjective
Rootनि-क्षुभ (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; विशेषण/उपनाम
सांप्रतम्now, at present
सांप्रतम्:
Kriya-viseshana (Adverbial)
TypeIndeclinable
Rootसांप्रतम् (अव्यय/प्रातिपदिक)
Formअव्यय; कालवाचक क्रियाविशेषण (temporal adverb)
वर्ततेexists, continues
वर्तते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootवृत् (धातु)
Formलट् (Present), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
यःwho
यः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सम्बन्धबोधक
अयम्this
अयम्:
Karta (Apposition)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम/प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन; सर्वनाम
मनुःManu
मनुः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमनु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (Nominative), एकवचन
लोकेin the world
लोके:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी (Locative), एकवचन
महामतेO great-minded one
महामते:
Sambodhana (Address)
TypeNoun
Rootमहामति (प्रातिपदिक); महा + मति
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative), एकवचन; संबोधनपद

Īśvara (Śiva) (continued discourse; verse ends mid-thought leading to next verse)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Pārvatī (addressed as devēśi/priye)

Scene: A luminous, subtle Chāyā merges into Saṃjñā; sages witness the metaphysical union while a cosmic genealogy scroll unfurls behind them, indicating the presently reigning Manu.

Ī
Īśvara (Śiva)
C
Chāyā
S
Saṃjñā
N
Nikṣubhā
M
Manu

FAQs

Purāṇic teaching links metaphysical events (entry/identity) with dharmic time (Manu cycles), showing order behind apparent change.

The verse is part of the Prabhāsakṣetra Māhātmya, contributing to Prabhāsa’s fame as a locus of sacred revelation.

No ritual prescription is stated in this verse.