Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 31

नीलरक्तेन वस्त्रेण यत्कर्म कुरुते द्विजः । स्नानं दानं जपो होमः स्वाध्यायः पितृतर्पणम् । वृथा तस्य महायज्ञा नीलसूत्रस्य धारणात्

nīlaraktena vastreṇa yatkarma kurute dvijaḥ | snānaṃ dānaṃ japo homaḥ svādhyāyaḥ pitṛtarpaṇam | vṛthā tasya mahāyajñā nīlasūtrasya dhāraṇāt

Apa jua upacara yang dilakukan oleh seorang dvija ketika memakai pakaian biru atau merah—mandi suci, sedekah, japa, homa, swādhyāya, dan tarpaṇa kepada leluhur—menjadi sia-sia baginya; bahkan yajña agung pun hampa, kerana memakai benang biru (nīla-sūtra).

नीलरक्तेनwith blue-and-red
नीलरक्तेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootनील (प्रातिपदिक) + रक्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (वर्णद्वन्द्वः), तृतीया-विभक्ति, एकवचन; द्वन्द्वः ‘blue and red’ used adjectivally
वस्त्रेणwith a garment
वस्त्रेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootवस्त्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
यत्whatever
यत्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; relative pronoun qualifying ‘कर्म’
कर्मact/rite
कर्म:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकर्मन् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
कुरुतेperforms
कुरुते:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
Formलट् (Present), आत्मनेपद, प्रथम-पुरुष, एकवचन; ‘does/performs’
द्विजःa brāhmaṇa (twice-born)
द्विजः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootद्विज (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्नानम्bathing
स्नानम्:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootस्नान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; enumerated item
दानम्giving (charity)
दानम्:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootदान (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
जपःrecitation (japa)
जपः:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootजप (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
होमःfire-offering (homa)
होमः:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootहोम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन
स्वाध्यायःVedic study
स्वाध्यायः:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootस्व (प्रातिपदिक) + अध्याय (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘study of one’s (Veda)’
पितृतर्पणम्ancestor-offering (tarpana)
पितृतर्पणम्:
Karta (Listed item/उद्देश्य)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक) + तर्पण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः ‘satiation/oblations for the ancestors’
वृथाin vain
वृथा:
Adhikarana (Adverbial/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
Formअव्यय, क्रियाविशेषण (adverb) ‘in vain’
तस्यof him
तस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; ‘of him’
महायज्ञाःgreat sacrifices
महायज्ञाः:
Karta (Predicate nominal/विधेय)
TypeNoun
Rootमहा (प्रातिपदिक) + यज्ञ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः ‘great sacrifices’
नीलसूत्रस्यof the blue thread
नीलसूत्रस्य:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनील (प्रातिपदिक) + सूत्र (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारयः ‘blue thread’
धारणात्because of wearing
धारणात्:
Apadana (Cause/Reason/अपादान)
TypeNoun
Rootधारण (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी-विभक्ति, एकवचन; अपादान-हेतु (ablative of cause) ‘because of wearing’

Skanda (deduced from Prabhāsa Khaṇḍa māhātmya narration style)

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Scene: A brāhmaṇa about to perform homa and pitṛ-tarpaṇa is stopped by a sage who points to blue/red garments and a blue thread; the ritual fire and offerings are shown as ‘ineffective’ until corrected attire is adopted.

D
Dvija
P
Pitṛs

FAQs

Purāṇic vrata-dharma stresses congruence of outer discipline and inner intent; violating prescribed restraints is said to negate ritual fruit.

The teaching is embedded in Prabhāsakṣetra-māhātmya, framing Prabhāsa rites with strict observance norms.

Do not perform religious acts while wearing blue/red garments or the 'nīla-sūtra'; otherwise acts like dāna, japa, homa, and pitṛ-tarpaṇa are declared fruitless.