Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 9

Devanagari script

वनवासाय निष्क्रांतो दिव्यैर्ब्रह्मर्षिभिर्वृतः । ततो यात्राप्रसंगेन प्रभासं क्षेत्रमागतः

Transliteration

vanavāsāya niṣkrāṃto divyairbrahmarṣibhirvṛtaḥ | tato yātrāprasaṃgena prabhāsaṃ kṣetramāgataḥ

Translation

Berangkat untuk menjalani kehidupan di rimba, dikelilingi para brahmarṣi yang bercahaya; kemudian, bersempena perjalanan ziarah, baginda tiba di kṣetra suci Prabhāsa.

Word by Word

• वन-वासाय: for dwelling in the forest (for exile)
• वन-वासाय: Sampradana (Purpose/Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: वन (प्रातिपदिक) + वास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी (4th/Dative), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (वने वासः)

• निष्क्रान्तः: having set out
• निष्क्रान्तः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: नि: + क्रम् (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'निर्गतः/having departed'

• दिव्यैः: divine
• दिव्यैः: Karana (Instrument/Association/करण)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन

• ब्रह्म-ऋषिभिः: by Brahmarṣis (sage-seers)
• ब्रह्म-ऋषिभिः: Karana (Instrument/Association/करण)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मन् (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), बहुवचन; समासः कर्मधारयः (ब्रह्मर्षयः = ब्रह्मणः ऋषयः/ब्रह्मविदः ऋषयः)

• वृतः: surrounded
• वृतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: वृ (धातु)
• Form: कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'आवृतः/surrounded'

• ततः: then
• ततः: Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: तसिल्-प्रत्ययान्त-अव्यय (ablatival adverb)

• यात्रा-प्रसङ्गेन: on the occasion of a journey/pilgrimage
• यात्रा-प्रसङ्गेन: Hetu (Cause/हेतु)
• Type: Noun
• Root: यात्रा (प्रातिपदिक) + प्रसङ्ग (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन; समासः तत्पुरुषः (यात्रायाः प्रसङ्गः)

• प्रभासम्: Prabhāsa
• प्रभासम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: प्रभास (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• क्षेत्रम्: holy field/region
• क्षेत्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• आगतः: having arrived
• आगतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: गम् (धातु) उपसर्ग: आ-
• Form: कृदन्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; 'आयातः/having come'

Speaker

Īśvara (Śiva)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Devī

Visual Art Cues

Scene: Rāma, Sītā, Lakṣmaṇa entering Prabhāsa with a luminous entourage of brahmarṣis; the landscape shifts to coastal sacredness—temple spires, sea horizon, tīrtha markers, and auspicious light.

Characters & Entities

• Rāma
• Brahmarṣis
• Prabhāsa-kṣetra
• Yātrā

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Pilgrimage (yātrā) is a dharmic current even within exile; holy places draw seekers and confer sanctity through sage-association.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra is explicitly named as the sacred destination.

What ritualistic prescription is mentioned?

Yātrā (pilgrimage) is implied as a meritorious practice; no specific rite like snāna or dāna is stated in this verse.