Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 36

भक्ष्याणि भक्षितान्येव यानि वै गुणवन्ति च । स कथं सुकषायाणि क्षाराणि कटुकानि च । भक्षयिष्यति राजेन्द्र ततो मे दुःखमाविशत्

bhakṣyāṇi bhakṣitānyeva yāni vai guṇavanti ca | sa kathaṃ sukaṣāyāṇi kṣārāṇi kaṭukāni ca | bhakṣayiṣyati rājendra tato me duḥkhamāviśat

“Sesungguhnya dia telah memakan makanan yang baik dan bermutu. Maka bagaimana pula dia akan memakan hidangan yang kelat, bersifat alkali, dan pedas?” Wahai Raja, demikianlah dukacita menyelubungi diriku.

भक्ष्याणिedible things
भक्ष्याणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootभक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1st/2nd), बहुवचन — neuter plural (edibles)
भक्षितानिeaten
भक्षितानि:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्ष् (धातु) → भक्षित (कृदन्त)
Formभूतकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन — past passive participle used adjectivally
एवindeed/only
एव:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअव्यय (निश्चय/अवधारण) — emphatic particle
यानिwhich
यानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन — relative pronoun ‘which’
वैindeed
वै:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootवै (अव्यय)
Formअव्यय (खलु/नूनम् अर्थे) — particle
गुणवन्तिhaving good qualities
गुणवन्ति:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootगुणवत् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, बहुवचन — neuter plural adjective
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction
he
:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — pronoun ‘he’
कथम्how
कथम्:
Sambandha (Interrogative/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootकथम् (अव्यय)
Formअव्यय (प्रश्नार्थक क्रियाविशेषण) — interrogative adverb
सु-कषायाणिvery astringent (things)
सु-कषायाणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootसु (अव्यय-उपसर्गार्थ) + कषाय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन — neuter accusative plural; कर्मधारय (सु + कषाय)
क्षाराणिalkaline/salty things
क्षाराणि:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootक्षार (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन — neuter accusative plural
कटुकानिpungent/bitter (things)
कटुकानि:
Karma (Object/कर्म)
TypeAdjective
Rootकटुक (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), बहुवचन — neuter accusative plural adjective
and
:
Sambandha (Conjunction/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय (समुच्चय) — conjunction
भक्षयिष्यतिwill eat
भक्षयिष्यति:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभक्ष् (धातु)
Formलृट् (भविष्यत्काल), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — 3rd person singular simple future
राजेन्द्रO king of kings
राजेन्द्र:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक) + इन्द्र (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन (8th/सम्बोधन), एकवचन — vocative singular; षष्ठी-तत्पुरुष ‘राज्ञाम् इन्द्रः’
ततःtherefore/then
ततः:
Hetu (Cause/हेतु)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय (तस्मात्/तदनन्तरम्) — indeclinable ‘therefore/then’
मेmy
मे:
Sambandha (Possessor/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी (6th), एकवचन — genitive singular pronoun
दुःखम्sorrow
दुःखम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootदुःख (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन — neuter nominative singular
आविशत्entered/overcame
आविशत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-विश् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद — 3rd person singular imperfect

Unclear from snippet; a narrator addressing a king (rājendra) within the Prabhāsa-kṣetra-māhātmya frame

Listener: ‘rājendra’ (O king) explicitly addressed

Scene: A worried devotee speaks to a king: recalling that the father had eaten wholesome foods, he fears the upcoming austere diet—bitter/astringent, alkaline, pungent—required by a vow; the scene shows simple fare laid out, the speaker’s anxious face.

R
rājendra (king)

FAQs

Even practical concerns (food, comfort) appear in sacred stories, reminding that dharma is lived through real human care and responsibility.

The verse is contextual; the chapter’s tīrtha focus is Puṣkara-tīrtha in Prabhāsa-kṣetra.

No direct prescription here; it supports the narrative leading into śrāddha rites described shortly after.