Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 49

अथवा दक्षसंशप्तेनेन्दुना निष्प्रभेणच । तत्र देवि प्रभा लब्धा तेन प्राभासिकं स्मृतम् । प्रोद्दधे भारती देवी ह्यौर्वाग्निं वडवानलम्

athavā dakṣasaṃśaptenendunā niṣprabheṇaca | tatra devi prabhā labdhā tena prābhāsikaṃ smṛtam | proddadhe bhāratī devī hyaurvāgniṃ vaḍavānalam

Atau lagi: ketika Bulan, akibat sumpahan Dakṣa, menjadi hilang sinarnya; wahai Devī, di sana ia memperoleh kembali cahaya gemilangnya, maka dikenang sebagai Prābhāsika. Di tempat itu juga Bhāratī Devī menzahirkan api Aurva, nyala bawah samudra (Vaḍavānala).

athaor else
atha:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootatha (अव्यय)
Formविकल्प/प्रस्तावक अव्यय
or
:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formविकल्पार्थक अव्यय
dakṣa-saṃśaptenacursed by Dakṣa
dakṣa-saṃśaptena:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootdakṣa (प्रातिपदिक) + saṃśapta (शप् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; तृतीया-समर्थनार्थे; षष्ठी-तत्पुरुष (दक्षेण सं-शप्तः)
indunāby the Moon
indunā:
Karaṇa (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootindu (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन
niṣprabheṇalusterless, without radiance
niṣprabheṇa:
Viśeṣaṇa (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootniṣprabha (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; विशेषण
caand
ca:
Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयार्थक अव्यय (conjunction)
tatrathere
tatra:
Adhikaraṇa (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
Formदेशवाचक अव्यय (locative adverb)
deviO Goddess
devi:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन (8), एकवचन
prabhāradiance
prabhā:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootprabhā (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
labdhāwas obtained, was regained
labdhā:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootlabdhā (लभ् धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
tenaby that, therefore
tena:
Hetu/Karaṇa (Cause/Instrument/हेतु-करण)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्ग, तृतीया (3), एकवचन; सर्वनाम
prābhāsikamPrābhāsika (name)
prābhāsikam:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootprābhāsika (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन
smṛtamis remembered/called
smṛtam:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootsmṛta (स्मृ धातु, क्त-प्रत्यय; कृदन्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया (1/2), एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (PPP)
proddadhebrought forth, produced
proddadhe:
Kriyā (Predicate/क्रिया)
TypeVerb
Rootud-dhā (धा धातु; उपसर्ग: प्र + उद्)
Formलिट् (Perfect/परोक्षभूत), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; आत्मनेपद
bhāratīBhāratī (Sarasvatī)
bhāratī:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootbhāratī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
devīthe goddess
devī:
Karta (Apposition/कर्ता-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootdevī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन
hiindeed
hi:
Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Roothi (अव्यय)
Formनिश्चयार्थक/हेतुवाचक अव्यय (particle)
aurvāgnimthe Aurva fire
aurvāgnim:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootaurva-agni (aurva + agni प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय (और्वः अग्निः)
vaḍavānalamthe submarine fire (Vaḍavānala)
vaḍavānalam:
Karma (Apposition/Object/कर्म-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootvaḍavā-anala (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया (2), एकवचन; कर्मधारय (वडवायाः अनलः)

Śiva (deduced)

Tirtha: Prābhāsika (Prabhāsa)

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: The Moon, once dim, is shown regaining a silver halo above Prabhāsa, while beneath the ocean a fierce horse-faced/submarine blaze (Vaḍavānala) flares; Bhāratī Devī manifests the fire as a cosmic act.

D
Dakṣa
C
Candra (Indu)
B
Bhāratī Devī (Sarasvatī)
A
Aurvāgni
V
Vaḍavānala
P
Prabhāsa

FAQs

A kṣetra becomes famed as a place of restoration—where lost splendor returns and divine powers manifest for cosmic balance.

Prabhāsa/Prābhāsika Kṣetra, associated with the Moon’s regained radiance and the manifestation of Vaḍavānala.

No direct prescription is stated; the verse provides mythic causation for the site’s sanctity.