Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 185

Devanagari script

त्रिस्थानशुद्धं त्रिलयं सम्यक्कालव्यवस्थितम् । चित्ते चित्ते च नृत्ये च रसेषु लयसंयुतम्

Transliteration

tristhānaśuddhaṃ trilayaṃ samyakkālavyavasthitam | citte citte ca nṛtye ca raseṣu layasaṃyutam

Translation

Ia suci dalam tiga register, memiliki tiga pola laya, dan tersusun tepat menurut kala; iramanya bersatu dengan minda dan rasa, dengan tarian serta segala rasa (rasa).

Word by Word

• त्रिस्थानशुद्धम्: pure in three registers/places
• त्रिस्थानशुद्धम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि + स्थान + शुद्ध (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (त्रिषु स्थानेषु शुद्धम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• त्रिलयम्: having three tempos (layas)
• त्रिलयम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: त्रि + लय (प्रातिपदिक)
• Form: द्विगु-समास (त्रयो लयाः यस्य/त्रिलयम्); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• सम्यक्कालव्यवस्थितम्: properly arranged in time
• सम्यक्कालव्यवस्थितम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्यक् (अव्यय) + काल + व्यवस्थित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (सम्यक् काले व्यवस्थितम्); क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

• चित्ते: in the mind
• चित्ते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (Locative), एकवचन

• चित्ते: in the mind (again/emphatically)
• चित्ते: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: चित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन (पुनरुक्ति-बल)

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• नृत्ये: in dance
• नृत्ये: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: नृत्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, एकवचन

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• रसेषु: in the rasas (aesthetic sentiments)
• रसेषु: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: रस (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति, बहुवचन

• लयसंयुतम्: joined with rhythm/tempo
• लयसंयुतम्: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: लय + संयुत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (लयेन संयुतम्); क्त-प्रत्ययान्त (PPP); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन

Speaker

Īśvara (Śiva) (continuing narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A tri-register (mandra–madhya–tāra) sound-ladder rendered as three luminous bands; dancers and musicians move in perfect synchrony, while a calm central figure symbolizes citta stabilized in rasa.

Characters & Entities

• Īśvara (Śiva)
• Gandharvas
• Ravi (Sūrya)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

True worship integrates inner attention (citta) with disciplined rhythm and expressive devotion, making art a sacred offering.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Prabhāsa-kṣetra, presented as a locus where even celestial arts become acts of worship.

What ritualistic prescription is mentioned?

No formal prescription; it describes the qualities of an ideal devotional performance—proper time, rhythm, and heartfelt participation.