Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 63

उष्णकालो ह्यहं देवि वर्षाकालः पितामहः । शीतकालो भवेद्विष्णुरेवं कालत्रयं हि सः

uṣṇakālo hyahaṃ devi varṣākālaḥ pitāmahaḥ | śītakālo bhavedviṣṇurevaṃ kālatrayaṃ hi saḥ

Wahai Dewi, Aku ialah musim panas; musim hujan ialah Sang Datuk Agung (Brahmā). Musim sejuk ialah Viṣṇu—demikianlah, tiga musim itu sesungguhnya Dia, satu prinsip ketuhanan.

उष्णकालःhot season
उष्णकालः:
Samanaadhikarana / Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootउष्ण (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (उष्णः कालः); पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (hot season/time)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
अहम्I
अहम्:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (I)
देविO देवी
देवि:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग; संबोधन विभक्ति, एकवचन; (O goddess)
वर्षाकालःrainy season
वर्षाकालः:
Samanaadhikarana / Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootवर्षा (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-तत्पुरुष (वर्षायाः कालः); पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (rainy season)
पितामहःPitāmaha (Brahmā)
पितामहः:
Samanaadhikarana / Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootपितामह (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (Pitāmaha/Brahmā)
शीतकालःcold season
शीतकालः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootशीत (प्रातिपदिक) + काल (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास (शीतः कालः); पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (cold season)
भवेत्would be
भवेत्:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Formविधिलिङ्; प्रथमपुरुष, एकवचन; (would be/should be)
विष्णुःViṣṇu
विष्णुः:
Samanaadhikarana / Predicate-noun (विधेय)
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
Formपुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (Viṣṇu)
एवम्thus
एवम्:
Kriya-visheshana (Adverbial/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootएवम् (अव्यय)
Formअव्यय (adverb: thus)
कालत्रयम्threefold time/three seasons
कालत्रयम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootकाल (प्रातिपदिक) + त्रय (प्रातिपदिक)
Formद्विगु-समास (त्रयः कालाः); नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; (the triad of seasons/times)
हिindeed
हि:
Sambandha (Particle/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (emphatic particle)
सःhe/that
सः:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; पुल्लिङ्ग; प्रथमा विभक्ति, एकवचन; (he/that)

Śiva

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Listener: Devī

Scene: Triptych of seasons personified around Śiva-Devī: blazing sun for uṣṇa, monsoon clouds for varṣā with Brahmā, and cool moonlit mist for śīta with Viṣṇu—yet all connected by a single luminous thread signifying one principle.

Ś
Śiva
D
Devī
V
Viṣṇu
B
Brahmā
K
Kāla

FAQs

Time itself (seasonal change) is a form of the divine; devotion can be practiced through awareness of sacred time.

Prabhāsa-kṣetra, where contemplation of sacred time supports the tīrtha’s purifying greatness.

None explicitly; the teaching is contemplative—recognize the divine in kāla (time/season).