Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 19

Devanagari script

य एवं भक्तियुक्तस्तु श्रुत्वा शास्त्रमनुत्तमम् । पूजयेदुपदेष्टारं स शैवं पदमाप्नुयात्

Transliteration

ya evaṃ bhaktiyuktastu śrutvā śāstramanuttamam | pūjayedupadeṣṭāraṃ sa śaivaṃ padamāpnuyāt

Translation

Sesiapa yang berbakti, setelah mendengar ajaran suci yang tiada bandingan ini lalu memuliakan sang pengajar, dia akan mencapai kedudukan Śaiva, yakni alam tertinggi Śiva.

Word by Word

• यः: who
• यः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सम्बन्धसूचक

• एवम्: thus/in this way
• एवम्: Sambandha (Manner adverb/प्रकार)
• Type: Indeclinable
• Root: एवम् (अव्यय)
• Form: अव्यय (adverb), प्रकारवाचक

• भक्ति-युक्तः: endowed with devotion
• भक्ति-युक्तः: Karta (Subject-qualifier/कर्तृविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक) + युक्त (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: तृतीया-तत्पुरुष (instrumental sense: ‘endowed with devotion’), पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• तु: indeed
• तु: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (particle)

• श्रुत्वा: having heard
• श्रुत्वा: Kriya-visheṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: श्रु (धातु)
• Form: क्त्वान्त (absolutive/gerund), पूर्वकाल

• शास्त्रम्: the scripture/teaching
• शास्त्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शास्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• अनुत्तमम्: unsurpassed
• अनुत्तमम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: अनुत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (शास्त्रम्)

• पूजयेत्: should worship/honor
• पूजयेत्: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

• उपदेष्टारम्: the instructor/teacher
• उपदेष्टारम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: उपदेष्टृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शैवम्: Śaiva (of Śiva)
• शैवम्: Karma (Object-qualifier/कर्मविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: शैव (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (पदम्)

• पदम्: state/abode
• पदम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: पद (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• आप्नुयात्: would attain
• आप्नुयात्: Kriya (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (Optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) to the sages (contextual attribution within Purāṇic narration)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Skanda Dialogue

Listener: Śaunaka and other sages

Visual Art Cues

Scene: A devotee, hands folded, listens to an exalted discourse; then performs āratī and offers garlands and dakṣiṇā to the teacher; behind them a subtle vision of Śiva’s abode—white radiance, trident emblem, serene Śiva—signifying ‘śaiva-pada’.

Characters & Entities

• Śiva
• Upadeṣṭā (teacher/guru)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Devotional listening to scripture becomes complete when one honors the teacher; this leads to Śaiva liberation.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Within the Dvārakā Māhātmya setting, the merit is framed in the sacred context of Dvārakā and its Purāṇic hearing tradition.

What ritualistic prescription is mentioned?

After hearing the teaching, one should perform guru-pūjā—honoring the upadeṣṭā (instructor).