Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 26

विहाय गौतमीं तत्र प्रययुर्ह्यग्रतोग्रतः । प्रहृष्टा गौतमी तत्र प्रणम्य त्वरिता ययौ

vihāya gautamīṃ tatra prayayurhyagratogrataḥ | prahṛṣṭā gautamī tatra praṇamya tvaritā yayau

Meninggalkan Gautamī di sana, mereka pun meneruskan perjalanan dengan tergesa-gesa. Dan Gautamī juga, dalam kegembiraan, bersujud di tempat itu lalu segera menyusul mereka.

विहायhaving left
विहाय:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootहा (धातु) + वि (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), 'having left/abandoned'
गौतमीम्Gautamī (river/region)
गौतमीम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootगौतमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/2nd), एकवचन (Singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place: there)
प्रययुःwent forth
प्रययुः:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), बहुवचन (Plural), परस्मैपद
हिindeed
हि:
Sambandha (Relation/सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootहि (अव्यय)
Formनिपात (particle: indeed/for)
अग्रतःin front
अग्रतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतस् (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: in front/ahead)
अग्रतःahead (again; emphatic repetition)
अग्रतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootअग्रतस् (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb: in front/ahead)
प्रहृष्टाdelighted
प्रहृष्टा:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्र + हृष् (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (PPP used adjectivally), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
गौतमीGautamī
गौतमी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootगौतमी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
तत्रthere
तत्र:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootतत्र (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्यय (adverb of place: there)
प्रणम्यhaving bowed
प्रणम्य:
Purvakala-kriya (Prior action/पूर्वकालक्रिया)
TypeVerb
Rootनम् (धातु) + प्र (उपसर्ग)
Formक्त्वान्त-अव्यय (Gerund/Absolutive), 'having bowed'
त्वरिताhastened / in haste
त्वरिता:
Visheshana (Adjective/विशेषण)
TypeAdjective
Rootत्वरित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/1st), एकवचन (Singular)
ययौwent
ययौ:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Rootया (धातु)
Formलिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष (3rd person), एकवचन (Singular), परस्मैपद

Prahlāda (continuing narration)

Tirtha: Gautamī (Godāvarī)

Type: river

Scene: Pilgrims move ahead in haste; behind them the river-goddess Gautamī, radiant and smiling, offers a bow at the spot of departure and then swiftly follows, her waters flowing like a living being.

G
Gautamī (Godāvarī)
P
Pilgrims (dvijāḥ, implied)

FAQs

Pilgrimage is portrayed as a living, devotional journey—moving from one holy presence to another with reverence and eagerness.

Gautamī (Godāvarī) is referenced as a sacred river-tīrtha within the broader journey toward Dvārakā.

Praṇāma (bowing) is implied as an act of reverence before departing a sacred river-tīrtha.