Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 83

Devanagari script

जघान युधि संरब्धः परमास्त्रेण केशवम् । भगवान्क्रोधसंयुक्तश्चक्रेण चाहरच्छिरः

Transliteration

jaghāna yudhi saṃrabdhaḥ paramāstreṇa keśavam | bhagavānkrodhasaṃyuktaścakreṇa cāharacchiraḥ

Translation

Dalam pertempuran itu, dengan kemarahan yang meluap-luap, dia menyerang Keśava dengan senjata sakti; namun Bhagavan, yang dipenuhi kemarahan, memenggal kepalanya dengan cakra.

Word by Word

• जघान: struck/slew
• जघान: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √हन् (धातु)
• Form: लिट् (परोक्षभूत/Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• युधि: in battle
• युधि: Adhikarana (Location/अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: युध् (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सप्तमी, एकवचन

• संरब्धः: enraged, impetuous
• संरब्धः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सं + √रभ् (धातु) + क्त
• Form: कृत्-प्रत्ययान्त (क्त/PPP), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (कर्ता)

• परमास्त्रेण: with a supreme weapon
• परमास्त्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: परम + अस्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: कर्मधारयः (परमम् अस्त्रम्); नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• केशवम्: Keśava
• केशवम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: केशव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• भगवान्: the Blessed Lord
• भगवान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: भगवत् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• क्रोधसंयुक्तः: joined with anger, wrathful
• क्रोधसंयुक्तः: Visheshana (Qualifier/विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: क्रोध + संयुक्त (सम् + √युज्, क्त)
• Form: तृतीया-तत्पुरुषः (क्रोधेन संयुक्तः); पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषणम् (भगवान्)

• चक्रेण: with the discus
• चक्रेण: Karana (Instrument/करण)
• Type: Noun
• Root: चक्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Conjunction/समुच्चय)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय (समुच्चयबोधक)

• अहरत्: took away, severed
• अहरत्: Kriya (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: आ + √हृ (धातु)
• Form: लङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपदम्

• शिरः: head
• शिरः: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: शिरस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा, एकवचन; अत्र कर्म (अहरत्)

Speaker

Narrator (contextual Purāṇic narration within Dvārakā-māhātmya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Dvārakā

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kuśa launches a blazing ‘supreme weapon’ at Keśava; Kṛṣṇa, eyes fierce yet composed, releases the Sudarśana which arcs and severs Kuśa’s head in a single radiant sweep.

Characters & Entities

• Keśava
• Bhagavān (Viṣṇu)
• Cakra (Sudarśana)
• Kuśa

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Even ‘supreme weapons’ cannot prevail against the Lord’s ordained protection; dharma is upheld when the divine will intervenes against adharma.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Dvārakā is the sacred locale whose māhātmya frames the Lord’s acts as sanctifying the place and its remembrance.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual instruction appears; the verse emphasizes divine victory within the māhātmya narrative.