Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 23

Devanagari script

पूजयित्वा महादेवं सिद्धेश्वरमुमापतिम् । सफलं जन्म मर्त्यस्य जीवितं च सुजीवितम्

Transliteration

pūjayitvā mahādevaṃ siddheśvaramumāpatim | saphalaṃ janma martyasya jīvitaṃ ca sujīvitam

Translation

Setelah memuja Mahādeva—Siddheśvara, Tuhan kepada Umā—kelahiran sebagai manusia menjadi berbuah, dan kehidupan menjadi benar-benar hidup yang mulia.

Word by Word

• पूजयित्वा: having worshipped
• पूजयित्वा: Pūrvakāla-kriyā (Prior action)
• Type: Verb
• Root: पूज् (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्ययकृदन्त (absolutive/gerund); पूर्वकालिकक्रिया

• महादेवम्: Mahādeva (Śiva)
• महादेवम्: Karma (Object)
• Type: Noun
• Root: महादेव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारयसमास (महान् देवः)

• सिद्धेश्वरम्: Lord of the Siddhas
• सिद्धेश्वरम्: Karma (Object; apposition to Mahādeva)
• Type: Noun
• Root: सिद्ध (प्रातिपदिक) + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषसमास (सिद्धानाम् ईश्वरः)

• उमापतिम्: husband of Umā
• उमापतिम्: Karma (Object; apposition)
• Type: Noun
• Root: उमा (प्रातिपदिक) + पति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; तत्पुरुषसमास (उमायाः पतिः)

• सफलम्: fruitful
• सफलम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सफल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; विशेषण (जन्म इति)

• जन्म: birth, life
• जन्म: Karma/Viṣaya (that which is described)
• Type: Noun
• Root: जन्मन् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• मर्त्यस्य: of a mortal
• मर्त्यस्य: Sambandha (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मर्त्य (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग; षष्ठी-विभक्ति (Genitive); एकवचन

• जीवितम्: life
• जीवितम्: Karma/Viṣaya (that which is described)
• Type: Noun
• Root: जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन

• च: and
• च: Samuccaya (Connector)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: अव्यय; समुच्चयबोधक-निपात

• सुजीवितम्: well-lived, good life
• सुजीवितम्: Viśeṣaṇa (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: सु (उपसर्ग/अव्यय) + जीवित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग; प्रथमा/द्वितीया-विभक्ति; एकवचन; कर्मधारय/उपपद-समास (सु-जीवितम् = उत्तमं जीवितम्); विशेषण (जीवितम् इति)

Speaker

Sūta (Lomaharṣaṇa) (deduced)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Siddheśvara

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A devotee stands before Siddheśvara Mahādeva, offering flowers and incense; Śiva is depicted as Umāpati with gentle majesty, conveying the blessing of a fulfilled life.

Characters & Entities

• Mahādeva
• Siddheśvara
• Umā
• Śiva

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Life’s highest success is devotion: worship of Śiva (Siddheśvara) sanctifies and fulfills human existence.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Siddheśvara’s shrine/kṣetra in the Dvārakā-māhātmya landscape of Prabhāsa-khaṇḍa.

What ritualistic prescription is mentioned?

Perform pūjā of Mahādeva Siddheśvara (Umāpati).